Het pact van Sarkozy en Merkel valt slecht
Pas op dat onze pensioenfondsen niet de vleespotten van Europa worden, zei CDA-Kamerlid Henk Jan Ormel aan de vooravond van de Europese top in Brussel tegen VVD-premier Mark Rutte.
Niet gek
Niet zo’n gekke waarschuwing gezien de Frans-Duitse plannen voor meer economisch bestuur in de eurozone waarvan ook Ormel natuurlijk had vernomen. Meer economische 'coördinatie' is volgens bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Nicolas Sarkozy onontbeerlijk in een muntunie. De concurrentiekracht in de eurozone zou er wel bij varen.
Het zogenoemde pact waarmee ze de Europese collega’s in Brussel verblijdden bevat zes concrete voorstellen voor de zeventien eurolanden. Afschaffing van de loonindexering, wederzijdse erkenning van diploma’s, een gemeenschappelijke norm voor vennootschapsbelasting, een aan de levensverwachting gekoppelde pensioenleeftijd, de verplichting voor elk land om een schuldplafond in de grondwet op te nemen en een nationaal crisismanagementsysteem voor banken.
Betaalmeester
De meeste voorstellen zijn al door Duitsland zelf doorgevoerd. Merkel wil dat de andere eurolanden meer op Duitsland gaan lijken. Per slot van rekening is Duitsland de ‘betaalmeester’ van Europa. En de bondskanselier wil voorkomen dat Duitsland telkens de reddende engel moet spelen.
Van de zes voorstellen van het tweetal springt de erkenning van diploma’s in het oog: dat dit nu nog moet worden geregeld, zegt wel wat over de Europese Unie. Kennelijk zijn de lidstaten er niet eerder in geslaagd om zoiets praktisch te regelen.
Soevereiniteit
Maar andere voorstellen zijn van een andere orde en grijpen soms diep in de soevereiniteit van de lidstaten, zoals een Europese vennootschapsnorm. Belastingheffing is typisch een nationale bevoegdheid.
Het pact van Merkel en Sarkozy zal het dan ook niet halen. De felste weerstand kwam uit onverwachte hoek: van de Belgen. Premier Yves Leterme maakte al bij aankomst in het Justus Lipsiusgebouw in Brussel korte metten met de Frans-Duitse plannen die al wekenlang door de media gonzen.
Traditie
‘Ik ben niet tegen meer economische convergentie, maar we moeten de middelen daartoe overlaten aan de lidstaten. Elke lidstaat heeft zijn eigen accenten, zijn eigen traditie. Wij gaan ons sociaal overlegmodel niet laten onderuithalen,’ zei de premier van het land dat doorgaans kritiekloos voor ‘meer Europa’ is.
Maar de Belgen kennen nog steeds automatische prijscompensatie en die laten vooral de vakbonden daar zich niet afpakken, weet Leterme.
Mark Rutte was veel minder negatief, maar hij benadrukte voorafgaand aan de top wel dat harmonisatie van belastingen een brug te ver is.
Kiezers
De vraag is waarom Merkel en Sarkozy Brussel, waar al een jaar wordt gewerkt aan maatregelen die nieuwe crises moeten voorkomen, opzadelen met alweer een plan. Boze tongen beweren dat Merkel nu opeens instemt met de oude Franse wens voor een 'economische regering' - wat dat ook moge zijn - omdat het daadkracht toont. Dat doet het altijd goed bij de kiezers. En er zijn dit jaar nogal wat verkiezingen in Duitse deelstaten.
De Frans-Duitse Alleingang valt slecht bij hen die doorgaans niet genoeg kunnen krijgen van meer Europa. CDA-europarlementariër Corien Wortmann foeterde dat Merkel en Sarkozy Europa niet regeren. En ook vanuit de Europese Commissie kwamen alleen maar negatieve geluiden.
Communautair
Landen die onderling iets regelen, sluiten de Europese instellingen - Europees Parlement, Europese Commissie - buiten. In jargon: hier botsen de communautaire en de intergouvernementele methode.
Wordt vervolgd in maart. Dan is de eerstvolgende Europese top.