door
Syp Wynia
23 mrt 2011
De kandidaten voor het CDA-voorzitterschap: Sjaak van der Tak en Ruth Peetoom
De verliezers van het Arnhemse CDA-congres lijken de winnaars van nu te worden. Ruth Peetoom, in Arnhem tegenstander van het kabinet-Rutte, maakt de meeste kans partijvoorzitter te worden. Dat is een tegenslag voor Maxime Verhagen en een extra risico voor het kabinet. En een risico voor het CDA zelf
Op het roemruchte Arnhemse CDA-congres van 2 oktober 2010 stemde 68 procent van de opgekomen CDA-leden in met de vorming van het kabinet-Rutte, gedoogd door de PVV.
Tegen PVV
Maar de afgelopen dagen kozen de CDA-leden die meededen aan de verkiezingen voor de nieuwe partijvoorzitter in de eerste plaats voor de protestantse predikant Ruth Peetoom. En die stemde in Arnhem als enige van de kandidaat-voorzitters tegen het door de PVV gedoogde kabinet.
Peetoom kreeg 45 procent van de stemmen, haar belangrijkste rivaal Sjaak van der Tak 33 procent. Het gaat alleen nog tussen Peetoom en Van der Tak. En Peetoom is de gedoodverfde winnaar.
Vooral CDA-prominenten die niets in dit kabinet zagen of nog een appeltje te schillen hebben met de informele politiek leider Maxime Verhagen hebben de voorzitterschapsverkiezingen tot inzet van een strijd om koers en leiding van het CDA gemaakt.
Verlies
Bij winst van Ruth Peetoom slaat de 32 procent die in Arnhem tegen het kabinet-Rutte stemde terug. Dat is winst voor de 'dissidenten' Ruud Lubbers, Ernst Hirsch Ballin, Ab Klink, Cees Veerman en Herman Wijffels en al die anderen die in Arnhem verloren.
Dat is verlies voor vice-premier Maxime Verhagen. In Arnhem won Verhagen niet overtuigend genoeg om koers en leiding van het CDA naar zich toe te kunnen trekken. Bij winst van Peetoom wordt zijn leiderschap verder ondermijnd.
Sociaal-christelijk
Ruth Peetoom zegt te willen 'verbinden', maar is ook onmiskenbaar een representant van de veelal protestantse – en dan vooral gereformeerde – 'sociaal-christelijke' vleugel van het CDA.
Die vleugel, zeg maar de Doekle Terpstra-vleugel, kenmerkt zich door de pretentie aan de Bijbelse woorden van Jezus te kunnen afleiden dat er niet aan de uitkeringen mag worden getornd, dat de ontwikkelingshulp opgevoerd moet worden en dat de islam eerder een vriend dan een vijand is.
Verzet
Praktisch gesproken leidt dat niet alleen tot verzet tegen regeren met de PVV, maar ook tot verzet tegen het kabinetsbeleid. Zo laten de verzamelde protestantse dominees zich bijvoorbeeld voortdurend politiek horen: tegen sanering van sociale werkplaatsen, tegen Israel en voor de Palestijnen, tegen het het strafbaar stellen van illegaliteit en tegen het bezuinigen op ontwikkelingshulp.
Ook al zegt Ruth Peetoom het kabinet-Rutte niet meer ter discussie te zullen stellen: als zij wint wordt het CDA als partij net zo'n gedoger van het kabinetsbeleid als de PVV al is. Haar winst vormt een extra risico voor het kabinet-Rutte.