door
Carla Joosten
29 mrt 2011
De Poolse eurocommissaris Janusz Lewandowski is verantwoordelijk voor de begroting
Kabinet-Rutte bepleit terecht kappen in Europese begroting en modernisering van uitgaven
Den Haag beleeft vandaag een Europees dagje. Voorzitter Jerzy Buzek van het Europees Parlement en eurocommissaris Janusz Lewandowski bezoeken afzonderlijk van elkaar het Binnenhof. Ze zullen de ontvangst niet als een warm bad ervaren. Den Haag maakt zich op voor een ware begrotingsstrijd in de Europese Unie.
Vooral Lewandowski kan rekenen op een kritisch onthaal. De man die over de Europese begroting gaat en in juni zijn nieuwe meerjarenbegroting presenteert, zal de boodschap krijgen dat hij moet kappen in die begroting in plaats van de uitgaven laten stijgen, zoals hij eerdere deze maand aankondigde.
Tactisch
In een brief aan de Kamer, heel tactisch aan de vooravond van Lewandowski's bezoek gestuurd, schetst het kabinet zijn plannen voor de nieuwe Europese meerjarenbegroting vanaf 2014: die moet soberder en effectiever.
De Nederlandse afdracht aan Brussel moet omlaag, de landbouwuitgaven en de administratieve uitgaven van de EU moeten worden bevroren en subsidies om de economie op peil te brengen in minder welvarende lidstaten, moeten ook echt naar arme landen en niet langer naar rijke lidstaten. Het uitdelen van subsidies over de hele Unie leidt maar tot onnodige bureaucratie.
Kerntaken
Het kabinet wil ook dat de Unie zich bij elke uitgave afvraagt of die wel nodig is. De Unie moet zich beperken tot kerntaken en nieuw beleid is alleen gerechtvaardig als er oud beleid voor kan worden weggestreept. Subsidies kunnen alleen nog naar innovatieve en duurzame projecten. Inkomenssteun aan bijvoorbeeld boeren vindt het kabinet uit de tijd. Dat zijn allemaal goede ideeën.
Ook de inkomsten van de EU moeten drastisch worden aangepakt. Nu nog krijgt ‘Brussel’ geld uit de douane- en landbouwheffingen, btw en afdrachten gebaseerd op het Bruto Nationaal Inkomen van de lidstaten. Het kabinet wil daarvan af en dat alle landen naar rato van hun nationaal inkomen bijdragen. Het wijst plannen voor Europese belastingen terecht af: belasting heffen is een nationale bevoegdheid.
Controversieel
De ideeën van het kabinet zijn tamelijk controversieel. Zelfs in eigen land, waar gemeenten en provincies profiteren van Europese subsidies. Die zullen ze missen als subsidies alleen nog naar arme lidstaten gaan. En in Brussel zullen de Europese ambtenaren steigeren als ze lezen dat het kabinet af wil van de riante vergoedingen en pensioenregelingen daar.
Het ziet ernaar uit dat Nederland een nieuwe rol als gidsland op zich heeft genomen in de complexe onderhandelingen over de meerjarenbegroting. Het Verenigd Koninkrijk, de Scandinavische en Baltische landen zullen de lijn voor een zuiniger en effectiever Europa wel steunen, maar andere lidstaten tonen daarvoor doorgaans maar weinig belangstelling. De meeste landen in Oost- en Centraal Europa al helemaal niet: zij profiteren het meest van de Europese uitgaven. Maar ook Frankrijk en Duitsland willen dat hun boeren op inkomenssteun kunnen blijven rekenen.
Vorige eeuw
Toch moet het kabinet zijn onderhandelingsstrategie doorzetten. Er is geen enkele reden dat Nederland de grootste nettobetaler blijft. En er is ook geen reden om beleid uit de vorige eeuw te handhaven.
Driekwart van de Europese begroting gaat naar landbouw en subsidies. Dat is in enkele decennia amper veranderd en duidt dus op stilstand. En dat terwijl het woord innovatie op alle Brusselse folders prijkt. Papier is geduldig.