Premier Rutte, klem gezet door PvdA?
Is de PvdA zuiniger op de centen voor Europa dan de VVD? Het lijkt er wel op, al is het vooral een met de mond beleden zuinigheid die tot niets leidt in Brussel.
Deze week zette een Kamermeerderheid onder aanvoering van PvdA en ChristenUnie VVD-premier Mark Rutte klem. De Kamer stuurt Rutte naar Brussel met de door hemzelf onmogelijk geachte opdracht om de Europese begroting volledig op de nullijn te houden. Een strategie die het Nederland moeilijk maakt een constructieve rol te vervullen in de Brusselse onderhandelingen en mogelijk veel geld kost.
Een jaar geleden ging Rutte wel met de nullijn de onderhandelingen in, maar liet Duitsland hem al snel in de steek. De begroting voor 2011 ging uiteindelijk met 2,9 procent omhoog. Dit jaar dreigt er net als vorig jaar een fel begrotingsgevecht.
De Europese Commissie legde een voorstel op tafel voor een stijging van 4,9 procent voor het budget voor 2012. De Tweede Kamer en het kabinet vinden die groei in tijden van bezuinigingen onaanvaardbaar.
Kansloos
Maar om nu als enige lidstaat in Brussel de nullijn te bepleiten, is volgens Rutte een kansloze strategie. Hij vreest vooral dat het misgaat bij de onderhandelingen over de EU-meerjarenbegroting voor na 2013. Met andere nettobetalers als het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk en Finland heeft Nederland afgesproken dat de groei van de begroting onder de algemene prijsstijging moet blijven.
Alsnog als enige gaan voor de echte nullijn zou er toe kunnen leiden dat Nederland er niet opnieuw in slaagt een miljard euro korting te krijgen op de afdracht aan de Unie. Andere lidstaten zouden de ‘nettoost’ betaler, zoals Rutte Nederland graag noemt, die korting wel eens kunnen misgunnen. Of anders het Europees Parlement wel. Dat heeft ook een zware stem in de onderhandelingen.
Nulgroei
Maar een Kamermeerderheid van PvdA, PVV, SP, ChristenUnie, Partij voor de Dieren en SGP, heeft niet naar de premier geluisterd. Dit bonte gezelschap stemde voor de volgens Rutte illusoire nulgroei. CDA, VVD, GroenLinks en D66 steunden de premier wel.
Vraag is hoe sterk de Kamermeerderheid Rutte aan een onwrikbare houding in Brussel houdt. In de motie staat dat er naar een nullijn moet worden gestreefd. Aangezien de onderhandelingen in Brussel achter gesloten deuren plaatshebben, zal de Kamer moeilijk kunnen controleren of de premier dat streven waarmaakt.
Krediet
In Brussel zet het Europees Parlement zich schrap. Diverse parlementaire commissies bepleiten al stijgingen van het budget met vijf of meer procent. Maar bij een meerderheid groeit het besef dat zulke budgetstijgingen niet kunnen. Ze zouden het beetje krediet dat de Unie bij de bevolking nog heeft volledig doen verdwijnen. Maar als het minder moet, moeten de lidstaten maar zelf zeggen waarop ze willen bezuinigen. De 27 landen spenderen immers zelf tachtig procent van de begroting.
Zelfs Guy Verhofstadt, fractieleider van de zeer pro-Europese liberalen in het parlement, bepleitte deze week een bevriezing van de uitgaven, maar dan met inflatiecorrectie. Er zat wel een addertje onder het gras: het geld dat jaarlijks overblijft op de EU-begroting moet volgens Verhofstadt niet meer terugvloeien naar de lidstaten, maar worden ingezet voor nieuwe prioriteiten als innovatie en de opbouw van de democratie in Noord-Afrika.
Landbouw
De hoop dat het aan de Brusselse onderhandelingstafel eindelijk eens over de inhoud gaat – is de veertig miljard euro aan landbouwsubsidies nog wel nodig? - zal geen werkelijkheid worden. Ook dit keer zal het uiteindelijk om het percentage gaan.
Of Nederland er goed vanaf komt is mede door het oppositiespel aan het Binnenhof nog maar de vraag.