door
Carla Joosten
18 jun 2011
Sarkozy en Merkel zijn beiden opgeschoven
Zonder euro is er geen Europa en zonder Europa is er geen vrede en welvaart mogelijk. Aldus de Franse president Nicolas Sarkozy afgelopen donderdag. Als eerste Europees leider zegt hij hardop wat velen denken: als de euro het loodje legt, zou de Europese Unie uit elkaar kunnen vallen met alle gevolgen van dien voor de stabiliteit van het continent.
De schuldencrisis zorgt voor hoogspanning in Europa. De wereld kijkt toe hoe de Europese Unie probeert zijn munt en daarmee zichzelf overeind tracht te houden. Zondag en maandag treffen de ministers van Financiën elkaar weer in Luxemburg voor de volgende fase in de strijd om de overleving.
Nederland
Nederland speelt een niet geringe rol. Niet alleen als financier van reddingsplannen, maar ook als vormgever ervan. Nederland wil per se dat private obligatiehouders meebetalen aan de benodigde nieuwe steun om Griekenland overeind te houden.
Tot voor kort vond Duitsland dat ook. Maar die positie is vrijdag veranderd. Na een treffen lieten de Duitse bondskanselier Angela Merkel en Nicolas Sarkozy weten dat sprake zou moeten zijn van vrijwillige deelname van banken, pensioenfondsen en andere houders van Griekse schuldpapieren.
Standpunt
Sarkozy kwam daarmee terug van zijn standpunt dat er helemaal geen bijdrage van die financiers zou worden gevraagd: vrijwillig mag het wel. Zolang de Franse banken maar nergens toe gedwongen worden.
Ook Merkel schoof op. Ze slikte haar eerdere eis in dat van dwang sprake zou moeten zijn. Of haar partijgenoten in de Bondsdag dat goed vinden, moet nog blijken. Om nog maar te zwijgen van het Duitse Grondwettelijk Hof. De Europese Centrale Bank, die de afgelopen weken streed tegen verplichte herstructurering, daarentegen zal tevreden zijn.
Markten
Sarkozy stond er in Berlijn glimlachend bij. Probleem opgelost. Europa gered. Of dat vrijwillig herstructureren werkt, is natuurlijk de vraag, maar de wispelturige markten reageerden inderdaad enigszins opgelucht. Een dag eerder had Moody’s nog gedreigd de Franse banken, die diep in de Griekse schulden zitten, af te waarderen. Dat gevaar was nu tenminste afgewend.
En zo staat De Jager er alleen voor met zijn eis voor min of meer verplichte deelname van de private financiers, geen dwang maar drang. In het Algemeen Dagblad wijst de minister er op dat Nederland vorig jaar ook al een voortrekkersrol speelde door de eis het Internationaal Monetair Fonds (IMF) bij de Griekse reddingsoperatie te betrekken.
Een dergelijke rol ziet de De Jager kennelijk nu ook weer voor zichzelf weggelegd. Zonder verplichte private bijdrage voorziet hij dat steun van de Tweede Kamer uitblijft. Maar of De Jager de Fransen en Duitsers nog op andere gedachten kan brengen, is twijfelachtig.
Bankroet
Zondag en maandag moet blijken hoe het spel verder gaat. Het doorgaans strenge IMF heeft intussen al wat water in de Griekse wijn gedaan: ook al is er nog geen enkel uitzicht op dat Griekenland orde op zaken stelt, toch krijgt het alvast de vijfde tranche van 12 miljard uit de 110 miljard die in 2010 voor het land werden uitgetrokken. Een compleet Grieks bankroet wordt door alle betrokken partijen als te risicovol voor de hele eurozone gezien.
Voor 2012 heeft Griekenland opnieuw geld nodig om zijn schulden te herfinancieren. Dat kan oplopen tot 120 miljard euro. Alles wijst erop dat de Unie geen andere oplossing voorhanden heeft dan de Grieken en daarmee de eigen Europese banken te redden. Ter illustratie: alleen al de Belgische bank Dexia heeft volgens econoom Paul de Grauwe eenderde van zijn kapitaal in Griekenland uitstaan.
Overzomeren
Over een nieuw hulppakket wordt dit weekeinde nog niet besloten. Komende donderdag en vrijdag komen de EU-leiders bijeen in Brussel en 11 juli zijn de ministers van Financiën weer aan zet.
De Griekse crisis zal nog wel even boven de markt blijven hangen. Het wordt vermoedelijk een kwestie van overzomeren. De vraag is of de markten daarmee genoegen nemen.