door
Syp Wynia
18 jul 2011
Merkel dreigt niet bij de EU-top te komen als er niet vooraf een akkoord is
De kans dat de Europese leiders donderdag de eurocrisis oplossen, is niet groot. Tot dusver ontkenden die leiders het feitelijke failliet van Griekenland en negeerden ze het feit dat voortzetting van de eurozone zoals we die kennen, onhoudbaar is
Donderdag komen de regeringsleiders van de eurozone dan toch bijeen. Als de Duitse bondskanselier Angela Merkel tenminste voldoende aanleiding ziet om te komen, want ze dreigde zondagavond weg te blijven als er niet vooraf een akkoord ligt over een nieuwe redding van Griekenland.
De vraag die donderdag voorligt, is hoe Griekenland na een eerste hulptraject van 110 miljard euro, met nog eens 85 miljard euro aan leningen zal worden geholpen. Duitsland en Nederland willen dat banken en andere financiële instellingen bijdragen. Dit kan er toe kan leiden dat de kredietwaardigheid van Griekse leningen verder neerwaarts moet worden bijgesteld.
Onderpand
In dat geval komt ook de Europese Centrale Bank, die zelf voor 80 miljard aan Griekse obligaties als onderpand heeft geaccepteerd, in de problemen. Geen wonder dat de Fransman Jean-Claude Trichet, president van de Europese Centrale Bank, zich gisteren met hand en tand verzette tegen de Duits-Nederlandse eis.
Er zijn voor het Europese deel van de schuldencrisis ruwweg twee wegen te bewandelen. De eerste is de weg die de Europese leiders de afgelopen anderhalf jaar volgden. Die komt er op neer dat eurolanden die in de problemen komen, te beginnen met Griekenland, nieuwe leningen krijgen die ze anders niet meer zouden kunnen krijgen.
Pleisters
De ingeslagen weg is de weg van het pleisters plakken bij een hartpatiënt. Hij ontkent dat Griekenland zo veel schuld en zo weinig verdiencapaciteit heeft, dat het land de leningen nooit kan terugbetalen.
Die weg negeert ook de ernstige weeffouten in de Economische en Monetaire Unie. Zo'n muntunie kan niet bestaan zonder politieke en fiscale unie. Maar dat namen de Europese leiders twintig jaar geleden voor lief, onder het motto dat die er dan vanzelf wel zou komen.
Geen fiducie
Naar we nu weten, zal die politieke en fiscale unie er nooit komen. De overgrote meerderheid van burgers van de lidstaten heeft immers geen fiducie in het opgeven van hun nationale democratie. Bovendien is er geen basis voor het creëren van een Europa-wijde transferstaat.
West-Duitsers mokken nog steeds over de miljarden die naar Oost-Duitsland zijn gegaan, Noord-Italië mokt over de geldstroom naar Zuid-Italië en de Vlamingen willen af van de miljardentransfers naar Wallonië. Hoe zou een transferstaat op Europese schaal dan wel mogelijk zijn?
Uithuilen
De enige weg naar een structurele oplossing van het Europese deel van de schuldencrisis, is erkennen dat Griekenland failliet is. De schulden van dat land moeten deels worden kwijtgescholden, er zit niets anders op.
Griekenland kan dan uithuilen en opnieuw beginnen en dat kan het beste binnen de Europese Unie, maar buiten de eurozone. Net zoals Denemarken en Zweden dat doen, hoewel die landen probleemloos in een Noord-Europese muntzone zouden passen.
Herbezinning
Ten tweede moet er zo snel mogelijk een herbezinning komen over de fundamenten van de euro. Er doen te veel landen aan mee – landen met een andere dan de in Noord-Europa gangbare fiscale cultuur, die koerst op lage inflatie en beperking van schulden en begrotingstekorten.
Die culturen laten zich niet verenigen door één munt in te voeren, zoals eerder ten onrechte werd gedacht. Die conclusie kan niet zonder consequenties blijven. Alle besluiten, van welke Europese top dan ook, die het Griekse failliet en de structurele weeffouten van de euro ontkennen, maken het alleen maar erger.