De euro werkt niet meer als slaappil
Het werkt dus wel: druk op de ketel. Frankrijk wil flink bezuinigen, Italië belooft hetzelfde en Spanje ontpopt zich als ijverigste meisje van de klas door een schuldenrem in de grondwet af te kondigen. Wat jarenlang slap beleid in de eurozone niet vermocht, lukt de geldmarkten wel.
In Brussel is het bon ton om te klagen over de ‘aanvallen’ van de speculanten op de zwakke eurolanden. De markt heeft het gedaan.
Maar wie is die markt? Dat is een bonte verzameling spelers, en geen coherente bende die het heeft gemunt op pakweg Italië of Griekenland. Sterker: het valt te betreuren dat die markt jarenlang heeft zitten slapen en zwakke eurolanden voor de financiering van hun schulden nauwelijks meer liet betalen dan sterke landen.
Slaappil
De euro werkt niet meer als slaappil. Misschien is er nu wel een overreactie, maar wel een met positieve kanten. Italië, dat zich nooit druk maakte over de staatshuishouding, is plotseling in actie gekomen. Het land dreigde in betalingsproblemen te komen, door de oplopende rentes die het land voor herfinanciering van zijn schulden moest betalen.
De bezuinigingswoede in Frankrijk heeft een andere reden. Dat land staat er beter voor dan de zuidelijke buren, maar wil per se zijn heilige 'triple A-rating' behouden. Vandaar dat Frankrijk nu eindelijk gaat doen wat bijna veertig jaar lang niet gebeurde: de begroting op orde brengen.
Beter laat dan nooit, maar de eurocrisis is daarmee niet opgelost.
Kompas
Het debat in Duitsland deze week illustreert de onenigheid over wat er in Europa moet gebeuren. Oud-bondskanselier Helmut Kohl liet zonder haar bij naam te noemen, zijn voormalige protegé Angela Merkel in een interview compleet vallen. Haar regering heeft totaal geen kompas. Noch in de buitenlandse politiek, noch bij het aanpakken van de crisis.
Onder Kohl zou Griekenland nooit zijn toegelaten tot de eurozone, maar nu het zover is gekomen en onder rood-groene coalities de strenge begrotingsregels werden overschreden, moet Duitsland door de harde appel heenbijten. Het land moet zich zonder dralen solidair tonen om Europa te redden, vindt Kohl, die zich in tegenstelling tot Merkel niet druk hoeft te maken over wat de kiezers vinden.
Opperpopulist
Nog opvallender uitte zich president Christian Wulff. Het Duitse staatshoofd wordt niet geacht politieke uitlatingen te doen, maar ging dit keer helemaal los. Hij haalde uit naar de Europese Centrale Bank, die tegen de regels in staatsobligaties opkoopt, en vergeleek die actie met het uitlenen van geld aan verre familieleden. Solidariteit heeft grenzen, wilde Wulff maar zeggen, daarmee de visie vertolkend van de alsmaar eurosceptischer Duitser.
Het kwam Wulff op felle kritiek te staan in de Duitse pers. Spiegelonline noemde hem Duitslands opperpopulist.
Finse deal
Intussen sukkelt de eurocrisis voort. Dat de beurzen geen bloedbaden laten zien, heeft de paniek van de weken ervoor in de eurozone enigszins doen luwen. Alle ogen zijn gericht op de Finse deal. Op de dagelijkse persbriefing van de Europese Commissie in Brussel wordt elke dag geïnformeerd of de ambtelijke besprekingen al iets hebben opgeleverd.
Tot op heden is dat niet het geval. De laatste informele berichten zijn dat de deal inmiddels van tafel is. Mogelijk komt er voor alle aan het tweede Griekse hulppakket meebetalende eurolanden een onderpand, maar niet in de vorm van cash.
Vandaag treden in Brussel hogere ambtenaren aan dan die de afgelopen weken met elkaar de besluiten van de eurotop van 21 juli uitwerkten.
De rente voor Griekse staatsleningen loopt inmiddels op. De tijd dringt, want de markten willen weten of het Griekse steunpakket er komt en solide is. Ook die druk kan geen kwaad.