We zakken verder het euromoeras in
Met de ontmaskering van Frankrijk en Italië als slecht gedisciplineerde landen die zich te weinig om hervorming van hun economie bekommerden, komen we langzaam tot de kern van de crisis in de eurozone. Jarenlang achterstallig onderhoud moet in een vakantiemaand worden opgeruimd. Dat is natuurlijk onmogelijk. België trouwens idem dito. Maar dat is zelfs aan het opruimen nog niet begonnen.
En zo zakken we verder het moeras in. Het optreden van de tandem Merkel-Sarkozy begint zo langzamerhand hilarisch te worden. Dinsdag treffen de leiders van Frankrijk en Duitsland elkaar weer. Alsof er nog enig vertrouwen is in de gekunstelde oplossingen waarmee het tweetal doorgaans komt. Sterker: een straf begrotingsregime blokkeren ze.
Dance Valley
Hilarisch is ook het optreden van Alexander Pechtold. De D66-leider meent dat de vakantievierende VVD-premier Mark Rutte niet alleen op Dance Valley had moeten chillen, maar ook in een studio of op het Binnenhof bezorgde woorden over de crisis had moeten spreken. Tja, de financiële markten hadden dan vast anders gekraaid.
We hebben Pechtolds partij nooit gehoord over de wankele basis van de economie in de eurozone, namelijk het gebrek aan begrotingsdiscipline en hervormingsbereidheid in andere eurolanden. Sterker: de partij bepleit altijd Europese oplossingen voor alle problemen. Maar de problemen moeten daar worden aangepakt waar ze liggen. En dat is vaak dichtbij huis.
Hakken
Trouwens: ook al zeggen Nederlandse politici iets over andere landen, dan worden ze weggehoond. Oud-VVD-staatssecretaris Atzo Nicolaï herinnerde op Radio 1 aan de vergeefse Nederlandse weerstand tegen verzwakking van het stabiliteitspact in 2003. Toenmalig minister van Buitenlandse Zaken van Duitsland, Joschka Fischer, had de Nederlanders gemaand Duitsland niet de maat te nemen. Nicolaï heeft er spijt van dat Nederland niet harder de hakken in het zand heeft gezet.
Zoals Pechtold roept om leiderschap, zo klinkt in de hele Unie de roep om leiderschap. Maar van wie? De Europese Unie is geen EUSSR, zoals soms cynisch wordt gesteld, het is geen natie, maar ook wel weer iets meer dan een internationale organisatie. Ingewikkeld dus.
Crisismanagement
En Herman van Rompuy is geen president, maar voorzitter van de Raad van Regeringsleiders, die op typisch Europese - en Belgische - wijze achter de schermen werkt. Nu ontwerpt hij bijvoorbeeld een beter crisismanagement in de eurozone. Die opdracht gaven de regeringsleiders hem 21 juli. In het najaar moet hij klaar zijn.
Dat is best snel. In Nederland wordt langer gedaan over het vinden van nieuwe werkmethoden. Maar in een crisis, waarin de geldmarkten de fundamenten van de eurozone dagelijks testen, is het Europese tempo te langzaam.
Speculeren
De Unie gaat terugvechten: te beginnen met het verbod op short selling. Tegelijk begint de financiële wereld uit te halen naar de Europese politici. Zo geeft George Soros, de weldoener die schatrijk werd met speculeren op wisselkoersen, Duitsland en vooral Merkel de schuld van de misère.
Als Merkel niet zo had geaarzeld met de Griekse steun, was er geen besmetting van andere landen geweest en zat de eurozone nu niet in een existentiële crisis, denkt Soros. Dus de markten hadden de onevenwichtigheden in de andere landen dan gelaten voor wat ze waren?
Pijn verdelen
Wat Soros verder wil, is precies waar Duitsland (nog?) niet aan moet denken: ophoging van het noodfonds en uiteindelijk euro-obligaties. Een richting die een stoet aan deskundigen – en oud-premier Ruud Lubbers – ook wijst en die de Europese Commissie onderzoekt. Zo wordt een situatie geschapen waarin de verdeling van de pijn in de eurozone steeds onvermijdelijker wordt.
Onder druk wordt de eurozone vloeibaar, zoals hier eerder gesteld. Verdeling van de pijn is helaas geen genezing.