door
Philip Willems
8 aug 2011
ECB-president Jean-Claude Trichet wil weer staatsobligaties opkopen
Door obligaties van zwakke eurolanden op te kopen, verwordt de Europese Centrale Bank (ECB) steeds meer tot een marktpartij. Het risico is voor de Europese belastingbetalers
De Europese Centrale Bank (ECB) gaat Italiaanse en Spaanse staatsleningen opkopen. De hoop is dat daarmee de rentes op die leningen dalen en de rust op de financiële markten weerkeert.
Marktpartij
Misschien lukt dat laatste op de korte termijn, en: iemand moet het doen. Maar op de lange termijn is het niet de oplossing. De ECB is als hoeder van de prijsstabiliteit van de euro een essentieel instituut voor het functioneren van Europa.
Met de steunoperatie verwordt de ECB steeds meer tot marktpartij, tot speculant op de obligatiemarkten. Haar geloofwaardigheid als onafhankelijk toezichthouder wordt uitgehold.
Bij elke nieuwe fase in de Europese financiële crisis grijpt de ECB in. Toen Griekenland, Ierland en Portugal in de problemen kwamen, steunde Europa die landen met noodleningen. De ECB kocht voor tientallen miljarden euro’s obligaties van die landen. Zo werd de koers van die leningen kunstmatig overeind gehouden, wat ten bate komt aan bezitters van die leningen: overheden, en de Europese banken.
Risico
Risico werd overgeheveld naar de ECB – en zo naar diens financiers: de Europese belastingbetalers.
Toen de crisis toch verder escaleerde, gaven Europese leiders een nieuwe instantie, het EFSF-noodfonds, de toestemming om leningen te verschaffen en obligaties op te kopen. De ECB zou verder worden ontzien.
De afgelopen dagen echter bleek de crisis sneller om zich heen te grijpen dan Europese ambtenaren hun werk kunnen doen. Het noodfonds is nog niet volledig operationeel. Bovendien heeft het fonds sowieso niet voldoende geld om een land als Italië (de derde grootste obligatiemarkt ter wereld) te ondersteunen.
Koper
Dus gaat de ECB weer aan de slag als koper. Ditmaal van obligaties van de veel grotere economieën Italië en Spanje.
Wat is de prijs? Met elk miljard aan obligaties dat de ECB koopt, vervreemdt de centrale bank zich verder van zijn oorspronkelijke taak. Hoe kan een centrale bank bijvoorbeeld nog de rente verhogen als ze dat nodig acht voor de euro, als ze daar tegelijk hard wordt voor afgestraft omdat zijn beleggingen minder waard worden?
Politici: komt u even terug van vakantie om de centrale bank te redden, uw noodfonds te activeren en een constructievere oplossing voor Europa te verzinnen? Best belangrijk.