door
Carla Joosten
5 aug 2011
Merkel en Sarkozy houden overleg
De meeste Europese leiders kunnen een rustige vakantie wel vergeten, gezien de storm die de geldmarkten veroorzaken. En ook in Brussel wordt de normale rust van de augustusmaand ruw onderbroken door de dreiging dat Spanje en Italië hun verplichtingen niet meer kunnen nakomen.
De Duitse bondskanselier Angela Merkel zal haar wandelvakantie in Zuid-Tirol vrijdagmiddag onderbreken voor een telefonische conferentie met de Franse president Nicolas Sarkozy en de Spaanse premier José Luis Zapatero. Vanmiddag geeft eurocommissaris Olli Rehn in Brussel een persconferentie over de problemen in de eurozone.
Geblunder
In Nederland komen volgende week alleen de Kamerleden terug van reces voor een ambtelijke briefing over wat de regeringsleiders 21 juli nou eigenlijk precies hebben besloten. VVD-premier Mark Rutte en CDA-minister Jan Kees de Jager (Financiën) blijven voorlopig met vakantie. Dat is maar beter ook na het geblunder na de top van 21 juli.
De tandem Merkel-Sarkozy neemt het initiatief maar weer. Er zit niets anders op. De structuur van de Europese Unie is een complexe. In Brussel zitten de uitvoerders, maar de lidstaten hebben de macht.
Daar verandert ook deze crisis niets aan. Het enige dat nu telt is de politieke chaos zo klein mogelijk te houden. Dat wil nog niet lukken. Voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie meende een bijdrage te moeten leveren door de leiders van de eurozone te bestoken met een brief waarin hij in bedekte termen oproept het Europese noodfonds EFSF alvast op te hogen.
Structuur
Alsof zulke paniekacties rust brengen. Achter de schermen wordt gewerkt aan verbetering van de bestuurlijke structuur van de eurozone. Lange tijd speelden de ministers van Financiën onder leiding van de Luxemburgse premier Jean-Claude Juncker de hoofdrol. Sinds de kredietcrisis is de rol van de regeringsleiders steeds groter geworden.
Maar echt eensgezind traden die meestal niet op. Elke topontmoeting werd voorafgegaan aan een kakofonie uit de hoofdsteden. Om daar een einde aan te maken zou Herman van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad van regeringsleiders, de eurozone moeten leiden, is het in Frankrijk gerijpte idee dat nu ook door Duitsland wordt omarmd.
Mr. Euro
Maar de acute problemen zijn met een Mr. Euro, zoals de Belgische media hun Herman al liefkozend noemen, niet opgelost. De macht blijft in de lidstaten, waar ze ook hoort.
Maar nog belangrijker: de problemen waardoor de geldmarkten gealarmeerd zijn, zullen er niet door verdwijnen. De immense staatsschuld van Italië blijft voorlopig. Evenals de onderliggende economische problemen van de financieel gezien niet eens zo ongezonde Spaanse economie.
Parlementen
Orde op zaken stellen, is het enige adagium. Je zou verwachten dat parlementen in de hele eurozone daarvoor hun zomervakantie zouden opofferen. Maar zo is het niet.
De meeste parlementariërs blijven tot september weg. De Italianen hebben zelfs een pelgrimage naar Jeruzalem gepland. Misschien verwachten ze een onverwachte redding van boven.
Het gedraal is rampzalig, want dat betekent dat de besluiten van de eurotop van 21 juli niet voordien door die nationale parlementen zullen worden goedgekeurd. Dat tempo is de financiële markten veel te traag. Daar had Barroso nu weer wel gelijk in.