Op 11 september herdenken we de slachtoffers van het catastrofale terrorisme
Tien jaar geleden, op dinsdag 11 september 2001, werd het hart van de westerse wereld aangevallen. De vijand kwam niet met oorlogsschepen en vliegtuigen om de Verenigde Staten te bombarderen.
De nieuwe vijand, was al in de Verenigde Staten. Zij leefden in de Amerikaanse samenleving. Ze maakten gebruik van de Amerikaanse gastvrijheid. Ze leefden onder het regime van vrijheid. Hadden de Verenigde Staten dit type vijand niet kunnen verwachten?
Eerste aanslag
Al in 1993 werd Amerika aangevallen door radicale moslims. De eerste aanslag in New York, ook op het World Trade Center, was destijds een mislukte bomaanslag.
Vijf jaar later verklaarde Osama bin Laden het Westen opnieuw de oorlog. De jihad zou niet alleen in het Midden-Oosten, maar ook in het westen worden uitgevoerd. In een interview benadrukte Bin Laden dat er geen onderscheid zou worden gemaakt tussen burgers en militairen. Iedereen in het Westen was een potentieel doelwit.
Al-Qa'ida
Sindsdien bereikten de inlichtingendiensten talloze onsamenhangende berichten over de op het Westen gerichte activiteiten van Al-Qa'ida.
De Britten hadden meer ervaring met het terrorisme dan andere diensten in de wereld. In 1998 meldde de Britse Security Service in zijn rapport dat Al-Qa'ida een grootschalige aanval aan het voorbereiden was.
In augustus 1998 erkenden de Britse inlichtingendiensten voor het eerst dat de dreiging van het internationale terrorisme niet langer vanuit een staat werd verwacht. Niet zozeer staten, maar niet aan staten gelieerde groepen, organisaties en andere radicale bewegingen in en buiten het Westen streefden ernaar om terroristische aanslagen te plegen.
Terreurnetwerk
Op 6 juli 2001, een paar maanden voor 11 september, rapporteerde de MI5 dat de groep van Bin Laden verschillende aanvallen op westerse doelen wilde uitvoeren.
Waar precies wist niemand. De westerse inlichtingendiensten wisten maar weinig over de plannen van Al-Qa'ida. Diensten als de FBI, de immigratiedienst en de CIA gaven regelmatig berichten met aanwijzingen over individuen binnen het terreurnetwerk rond 9/11. Maar deze aanwijzingen werden niet aan alle andere diensten doorgegeven.
Daarnaast werden deze berichten niet in samenhang geanalyseerd. Bovendien overheerste de gedachte dat de instanties meer tastbare feiten voorhanden moesten hebben voordat men tot actie zou mogen overgaan. Ook beschikten de diensten niet over voldoende kennis van de religieus-ideologische achtergronden van het islamitisch terrorisme. Op 11 september werd deze inlichtingencultuur van de kaart geveegd. Sindsdien wordt elke aanwijzing serieus genomen.
Onderzoeker
Professor Christopher Andrew is een gezaghebbende onderzoeker en auteur op het gebied van inlichtingendiensten. Zijn laatste boek ‘Defend the Realm: The Authorized History of MI5’ is op zichzelf al een monument.
Ook hij komt na een grondige studie van de archieven van inlichtingendiensten tot de conclusie: 'The Service still failed to foresee that the radicalized Muslim "militant extremists" might engage in terrorism inside as well as outside the United Kingdom.'
En toen gebeurde wat er reeds door de jihadisten was aangekondigd: een zwarte dag die het Westen zou veranderen.
Niet echt veranderd
Het Westen is niet echt veranderd. De liberale rechtsstaten zijn er nog steeds. Wel zijn er hier en daar juridische fouten gemaakt in de strijd tegen het terrorisme. Soms ontoelaatbare fouten!
Maar dit alles heeft het grondkarakter van het Westen niet veranderd. Bin Laden wilde met zijn jihad tegen het Westen en afvallige regimes een re-islamiseringsproces op gang brengen. Dat is hem aardig gelukt. In ieder geval werd de islam op mondiaal niveau een centraal thema. In West en Oost wordt gepraat over de islam, over de hervorming van islam, over de ware aard van islam, over democratie en islam, over geweld en islam, over de mensenrechten en islam, enzovoort.
Slachtoffers
De grootste slachtoffers van het islamitische terrorisme zijn de moslims zelf. De islamitische samenlevingen worden in sterke mate verleid door de moderniteit en het westerse liberalisme. Deze verleiding, deze ‘duivelse verleiding’ is een van de oorzaken van het islamitische terrorisme.
Wat is de respons van de politieke islam? Een terugkeer naar de oorspronkelijke oer-islam en dus de islamitische staat. In deze context heeft de ware strijd plaats. Niet tussen westerlingen en moslims maar tussen de politieke islam en de rest: moslims en niet-moslims.
De strijd tussen de moderniteit en de politieke islam, tussen de jihadistische islam en hervormingsgezinde moslims, tussen liberale democratieën en de totalitaire politieke islam. Talibanisering versus democratisering. Daar gaat het om.
Botsing der ideeën
Deze strijd zal nooit alleen met bommen en ander militaire middelen worden gewonnen. De botsing der ideeën, de openheid van de wereld, zal uiteindelijk leiden tot de definitieve nederlaag van de politieke islam.
Hoe, wanneer en waar? Dat weet niemand. Van Turkije tot Egypte woedt een hevige ideële en soms ook nog fysieke strijd om de inrichting van de islamitische samenlevingen: de scheiding tussen de politiek-juridische macht en de islam. Op 11 september 2001 werd deze confrontatie een wereldwijde strijd.
Herdenken
Op 11 september herdenken we de slachtoffers van het catastrofale terrorisme. Het begrip 'catastrofaal terrorisme' werd geïntroduceerd door Uri Rosenthal in zijn hoedanigheid van hoogleraar. Sinds 9/11 zijn duizenden mannen, vrouwen en kinderen slachtoffer geworden van het islamitische terrorisme: Irak, Afghanistan, in Afrikaanse landen, India, en ook Rusland.
Elf september is de grootste ramp die de islam sinds de val van het Ottomaanse Rijk is overkomen: een onthutsende, ontmaskerende affaire. Barbarij, politiek geweld, wreedheid en religie kwamen op 9/11 samen.