door
Carla Joosten
8 sep 2011
De Jager en Rutte willen een eurocommissaris voor toezicht op begrotingen
Eurocommissaris voor budgetdiscipline is een goed idee voor de toekomst. Een slager moet niet langer zijn eigen vlees kunnen keuren
Decennialang is in achterkamertjes aan de Europese Unie geboetseerd zonder dat de burger er veel van mee kreeg. Nu trommelt een premier de pers op om zijn ideeën voor de toekomst van Europa te presenteren.
Dat is alvast een winstpunt van de lancering gisteren van het kabinetsplan voor afdwingbare begrotingsdiscipline in de eurozone.
Het kabinet borduurt voort op de zes wetsvoorstellen voor aanscherping van de begrotingsregels waarover in Brussel al een jaar lang gebakkeleid wordt. Het Europees Parlement en de Europese Commissie ijveren voor strengere budgetdiscipline via min of meer automatische sancties.
Automatisme
Maar de eurolanden, aangevoerd door Frankrijk, wilden zo weinig mogelijk automatisme. Gisteren vorderde het overleg toen Frankrijk iets, maar zeker niet volledig, inschikte.
In de Brusselse plannen zou de Europese Commissie - bestaande uit 27 eurocommissarissen - als scheidsrechter fungeren. Het kabinet wil dat een van die eurocommissarissen de macht krijgt om landen in het gareel te dwingen, zoals er ook een eurocommissaris is die de concurrentie bewaakt.
Het voorstel van het kabinet-Rutte om begrotingszondaars in feite onder curatele te stellen, is goed. In de praktijk houden overtreders nu te veel zeggenschap, alsof de slager zijn eigen vlees keurt. Ook het plan om notoire zondaars uit de eurozone te gooien valt toe te juichen, maar is verre toekomstmuziek: hiervoor is wijziging van het Europees Verdrag nodig.
Haalbaar
Het is de vraag of de kabinetsvoorstellen haalbaar zijn. In de praktijk zullen landen als Frankrijk koste wat kost willen voorkomen dat ze ooit volledig onder curatele van Brussel komen.
Ook in Nederland ligt de soevereiniteitsoverdracht gevoelig. Vergeten wordt dat die overdracht al is gedaan bij de totstandkoming van de muntunie, maar toentertijd tilde het parlement daar niet aan.
Bovendien werd er in de praktijk niet naar gehandeld: eurolanden lieten hun begrotingen ontsporen en brachten hun economieën niet op gelijker niveau. Het is een van de oorzaken van de crisis die Europa teistert.
Soevereiniteit
Het verschil dat premier Mark Rutte in de soevereiniteitsdicussie steeds maakt – wagonladingen soevereiniteit overdragen voor begrotingsdiscipline maar niet voor economisch beleid – is erg subtiel. In de kabinetsvisie moeten landen aanwijzigingen accepteren om pakweg hun arbeidsmarkt of huizenmarkt gezond te maken. Hoe ze dat doen is aan de landen zelf, dus is er volgens Rutte geen soevereiniteitsoverdracht.
Maar als het gaat om bijvoorbeeld de betalingsbalans ligt er een probleem voor landen met een handelsoverschot zoals Nederland en Duitsland. Volgens de Brusselse plannen moeten de lidstaten streven naar een evenwichtige betalingsbalans. Dat kan voor de overschotlanden maar een ding betekenen: meer importeren.
Dat afdwingen, is onwenselijk. Falen en niet succes moet worden afgestraft.