Een voormalige spion van de BVD (nu AIVD) heeft zijn levensverhaal verteld
Op zich biedt het levensverhaal van Paul Herrie alle ingrediënten voor een spannend boek. In Spion in de onderwereld. Opkomst en ondergang van geheim agent Paul H. schetsen Vrij Nederland-journalisten Marian Husken en Harry Lensink zijn portret. Wat vooral blijft hangen is het beeld van een rommelaar die zelf vuile handen maakte.
Vijand
Na de val van het communisme eind jaren tachtig zocht de toenmalige Binnenlandse Veiligheidsdienst (BVD, nu AIVD) een nieuwe vijand om haar bestaan te rechtvaardigen: de georganiseerde misdaad.
Herrie werd spion in de onderwereld en richtte zich vooral op de bende van wapen- en drugshandelaar Mink Kok. In bredere zin onderzocht hij mogelijke verwevenheid van onder- en bovenwereld en corruptie bij de opsporingsinstanties.
Belangrijkste informant was volgens hem de Amsterdamse crimineel Jules Jie, die met gevaar voor eigen leven uit de school klapte. Hij zou de man zijn die schuilging achter de codenaam Sentaro. Jie praatte volgens Herrie honderduit, maar het zijn moeilijk te controleren beweringen.
Seksschandaal
Dan begint het verhaal te ontsporen. Naar eigen zeggen stuitte Herrie op een corruptie- en seksschandaal rond hoge overheidsfunctionarissen. Husken en Lensink noemen in dat verband onder anderen de Amsterdamse oud-hoofdofficier van justitie Hans Vrakking.
Een gedetineerde beweerde dat die deel zou uitmaken van een pedofielennetwerk. Het weerwoord van Vrakking ontbreekt. Wilde hij niets zeggen of hebben de auteurs hem niets gevraagd?
Herrie heeft in 2000 de geheime dienst verlaten omdat hij geen onderzoek zou mogen doen naar dat vermeende netwerk. Is dat waar of moest hij weg omdat hij onbetrouwbaar bleek?
Evert Hingst
Was Jules Jie wel Sentaro? We kunnen het hem niet meer vragen, want hij werd in oktober 2003 in Amstelveen met zijn Thaise vriendin geliquideerd. Zijn naam zou in BVD-stukken zijn genoemd, schrijven de auteurs. Dat moeten we op hun gezag aannemen.
Gemakshalve verzwijgen de journalisten echter dat zij zelf in 2006 de vlak daarvoor geliquideerde ex-advocaat Evert Hingst in een groot verhaal voor Vrij Nederland als Sentaro noemden. Klopte dat niet?
Charlatans
Na zijn vertrek bij de BVD gleed Herrie af en deed hij schimmige zaken met halve charlatans en hele criminelen. In 2006 publiceerde De Telegraaf geheime stukken over het BVD-onderzoek naar Mink Kok.
Volgens justitie betrof het staatsgeheimen en was Herrie het betaalde lek. Die ontkende, maar werd veroordeeld tot twee jaar. Volgende maand beslist de Hoge Raad of er in die zaak al dan niet fouten zijn gemaakt.
Fred Teeven
Zelf ben ik destijds ook gehoord door de Haagse rechter-commissaris. Ik zou Vrakking verteld hebben wie die stukken in werkelijkheid naar de krant had gelekt. Vrakking vertelde dat op zijn beurt aan toenmalig officier van justitie Fred Teeven, die zijn collega’s tipte.
Terecht maakten de rechters in hun vonnis gehakt van deze beweringen. De auteurs sluiten niet uit dat Vrakking er belang bij had om het kelijke verhaal af te dekken. Zo’n aantijging moet je toch uitzoeken!
Spion in de onderwereld is spannend, maar het bewijs ontbreekt te vaak om Herrie het voordeel van de twijfel te geven. Daar staat tegenover dat de lezer veel informatie krijgt over activisten, terroristen, criminelen en al dan niet betrouwbare speurneuzen. Maar van die Herrie zou ik geen tweedehands auto kopen. Husken en Lensink blijkbaar wel.