door
Robbert de Witt
12 sep 2011
Premier Benjamin Netanyahu van Israël belde vergeefs naar Egypte
Oude bondgenoten Turkije en Egypte keren zich af van Israël. Nu islamitische leiders meer en meer luisteren naar het volk, breken slechte tijden aan voor de Israëliërs
De gewelddadige bestorming van de Israëlische ambassade in Caïro afgelopen zaterdag was de treurige climax van anti-Israëlische protesten in Egypte. Honderden losgeslagen jongeren sloegen de muur tegen de vlakte rond het gebouw waarin de ambassade is gevestigd en vochten zich een weg naar binnen.
De meeste medewerkers konden ternauwernood in veiligheid worden gebracht – een klein groepje Israëlische diplomaten sloot zich op in een safe room, en moest wapens gereed houden, mocht de meute de stalen deuren ook weten te forceren.
Ramkoers
Volgens ooggetuigen grepen Egyptische veiligheidsofficieren – die net als hun collega's in de rest van de wereld de plicht hebben buitenlandse diplomaten te beschermen – nauwelijks in. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu probeerde vergeefs de Egyptische interim-leider Mohammed Tantawi te bellen. Maar die was 'niet bereikbaar'.
Intussen ligt ook Turkije op ramkoers met Tel Aviv: aan de vooravond van een bezoek van de Turkse premier Recep Tayyip Erdogan aan Egypte en Jordanië, werd de Israëlische ambassadeur in Turkije weggestuurd. Israël weigert namelijk excuses aan te bieden voor de aanval op de Gaza-vloot vorig jaar, waarbij negen Turkse doden vielen.
Bovendien dreigde Ankara vorige week dat het land hulpschepen voortaan zal begeleiden door Turkse marineschepen. Een voorbode van een nieuwe ernstige confrontatie met Jeruzalem.
Geslepen
In een vijandige regio waren Turkije en Egypte nu juist de enige landen waar Israël nog een goede relatie mee had. In Turkije is de islamitische bevolking weliswaar weinig positief over Israël, maar de seculiere leiders zagen om strategische redenen voordelen van een bondgenootschap. Maar onder de geslepen en populaire Erdogan weerspiegelt Ankara meer en meer de houding van de meeste Turken.
En in Egypte hield het regime van president Hosni Mubarak geen rekening met de anti-Israëlische gevoelens van de meeste Egyptenaren. Het leverde hem financiële en militaire steun op van de Verenigde Staten. Maar als de nieuwe Egyptische leiders de roep van het volk serieus willen nemen, zal dat de relatie met Israël geen goed doen.
Problemen
'Nu zien we de Arabische Lente in al haar glorie,’ schreef de linkse Israëlische krant Ha'aretz over de aanval in Caïro. 'Democratie? Nog niet. Verlichting? Verre van dat.'
Maar dat is naast de waarheid. Het is juist de democratisering in de islamitische buurlanden die de grootste problemen belooft voor Israël.