door
Syp Wynia
21 sep 2011
Wilders begon het debat met een stuntje
Alle retorische ketelmuziek ten spijt, zijn ook PvdA, D66 en GroenLinks steunpilaren van het kabinet. In ruil zullen ze morgen wat cadeautjes van het kabinet krijgen
De Algemene Beschouwingen na Prinsjesdag begonnen vandaag met een stuntje van Geert Wilders (PVV), die nog voordat oppositieleider Job Cohen (PvdA) aan het woord kon komen, voorstelde om ‘de enige echte oppositieleider’ – Emile Roemer van de SP – als eerste het woord te geven.
Wilders noemde Cohen ‘de fractievoorzitter van de grootste gedoogpartij’. Zo gaat dat al dagen. Cohen verwijt Wilders dat die als gedoger het kabinet niet laat vallen, Wilders verwijt juist Cohen het kabinet op de been te houden en het ‘schoothondje’ dan wel de ‘bedrijfspoedel’ van de premier te zijn.
Fundament
En toen was het debat nog maar net begonnen. Het verdere debat zal laten zien dat het kabinet-Rutte iedereen en alles ter wille zal zijn, tenzij dat leidt tot het loslaten van het fundament van het kabinet: een begrotingsgat dat in 2015 zo'n 18 miljard euro lager moet zijn. Voor het overige wil het kabinet niemand voor het hoofd stoten, uitgezonderd de SP en de Partij voor de Dieren, die het kabinetsbeleid op geen enkele manier steunen.
Morgen zullen, alle ketelmuziek ten spijt, naast gedoger Geert Wilders ook Job Cohen, Alexander Pechtold (D66), Jolande Sap (GroenLinks), Arie Slob (CU) en Kees van der Staaij (SGP) op een omzichtige behandeling van VVD-premier Mark Rutte kunnen rekenen.
Misschien eindigt de dag morgen met een aantal door de linkse oppositie verlangde verschuivingen in de Miljoenennota. Dat komt zelden voor, maar het minderheidskabinet Rutte-Verhagen heeft er veel voor over om niet alleen Wilders, maar ook de linkse oppositie niet voor het hoofd te stoten.
Hybride
En zo is het kabinet-Rutte binnen een jaar na zijn ‘rechtse’ geboorte een hybride constellatie geworden. Het kabinet-Rutte is het kabinet van het superbrede midden.
Gedoger Wilders verdwijnt, mede door de kabinetskoers rond het steunen van Griekenland en het verder verhogen van de pensioenleeftijd, wat buiten beeld. Naast de SGP gedoogt een deel van links mee. En de polderaars Bernard Wientjes en Agnes Jongerius zorgen er samen met de PvdA voor dat - zoals regeringspartijen VVD en CDA eerder al wilden - de AOW en de pensioenen over 14 jaar naar 67 jaar gaan.
Om dat allemaal gaande te houden moet het kabinet-Rutte wel aardig zijn tegenover de Tweede Kamer. De parlementaire invloed is groter dan bij een traditioneel meerderheidskabinet. Rutte is de meest parlementaristische premier uit de recente geschiedenis. Hij koorddanst en poldert om meerderheden in het parlement en daarbuiten te vinden. Vaak levert Ruttes eigen VVD daarbij in om de premier in het zadel te houden. Soms, zoals bij het pensioenakkoord, haalt de VVD juist meer binnen dan in het gedoogakkoord met Wilders mogelijk was.
Paaien
Grote vraag is of Geert Wilders nog meedoet als in plaats van de afgesproken 18 miljard euro misschien wel 30 miljard of meer nodig is om de overheidstekorten weg te werken.
Het kabinet is Wilders al aan het paaien. CDA-staatssecretaris Ben Knapen van ontwikkelingshulp zet de deur al open voor een grotere hap uit de hulp, zoals Wilders wil. De gedogers van links zullen op andere vlakken worden gepaaid.
Zo kan het kabinet het nog lang uitzingen. Maar het kan volgend jaar ook zomaar afgelopen zijn.