door
Carla Joosten
13 okt 2012
Het Nobelprijscomite roemt het optreden van de EU in de economische crisis
De toekenning van de Nobelprijs voor de Vrede aan de Europese Unie op dit moment is komisch, maar ook weer niet zo onzinnig als het op het eerste gezicht lijkt
Ja, het is gek dat de Europese Unie midden in zijn diepste crisis ooit de Nobelprijs voor de Vrede krijgt. En het is ook komisch dat die wordt toegekend door een comité in een land dat zelf wel volop meedoet met de Europese Unie maar er geen lid van wil zijn.
En het is vreemd dat een bureaucratische organisatie een prijs krijgt die we doorgaans associëren met helden die hun eigen leven in de waagschaal stelden om het lot van anderen te verbeteren.
Maar dat is in het verleden wel vaker gebeurd. De toekenning heeft ook eerder verbazing gewekt, zoals die in 2009 aan de net aangetreden Amerikaanse president Barack Obama die zich nog moest bewijzen en er zelf helemaal niet blij mee was.
Het valt kennelijk nog niet mee om elk jaar een onomstreden kandidaat te vinden. Wie kent trouwens nog Tobias Asser, de enige Nederlander die de prijs ooit kreeg?
Vrede
Maar de kernvraag is of het wel de Unie is die de vrede in Europa heeft bewerkstelligd. Daar kunnen wel wat kanttekeningen bij worden gezet.
Het waren de Amerikanen die er na de Tweede Wereldoorlog genoeg van hadden om de oorlogvoerende Europeanen telkens te hulp te moeten schieten. Ze gaven de aanzet tot de voorlopers van wat later de Europese Unie zou worden.
Het was de NAVO die een schild vormde tegen de dreiging vanachter het IJzeren Gordijn. Het waren de voormalige vijanden Frankrijk en Duitsland die zich verzoenden. En het waren leiders als Gorbatsjov, Reagan, Thatcher en later Kohl die de basis legden voor de hereniging van Oost- en West-Europa.
Gevochten
Maar het gaat te ver om te stellen dat de Europese Unie geen enkele bijdrage aan de vrede op dit continent heeft geleverd. Alleen al het feit dat 27 landen dagelijks met elkaar om de tafel zitten, is daar een bewijs van. Waar gepraat wordt, wordt niet gevochten. Dat is ook 67 jaar na de Tweede Wereldoorlog nog altijd een geruststelling.
De Europese Unie heeft bijgedragen aan vrede, verzoening, democratie en mensenrechten in Europa, aldus het Nobelcomité. Vijfhonderd miljoen burgers leven daardoor in een wereld die een halve eeuw geleden ondenkbaar was.
Uitdaging
Die burgers en hun politieke leiders staan voor de grootste uitdaging sinds een halve eeuw: het overeind houden van een economische en monetair stelsel dat op een veel te zwak fundament staat. Een fundament dat die burgers en hun leiders met z'n allen hebben gelegd.
De Nobelprijs voor de Economie voor de Unie zou pas echt een gotspe zijn.