door
Eric Vrijsen
13 nov 2012
Halbe Zijlstra, Diederik Samsom en Mark Rutte lichtten het nieuwe Regeerakkoord toe (foto ANP)
Excuses voor een fout in een Regeerakkoord waren uniek, en bieden de premier kans op herstel. Hardheid is nu geboden: de tijd van 'uitruilen' met de PvdA is voorbij
Mark Rutte ging door het stof en Diederik Samsom een beetje door de knieën. De VVD heeft het ‘eerlijk delen’ via explosief stijgende zorgpremies kunnen killen. Het kabinet-Rutte II gaat wel nivelleren – nu via de belastingkortingen – maar het verloopt minder heftig dan het vorige week leek.
Een premier die binnen twee weken verontschuldigingen aanbiedt voor een fundamentele fout in zijn regeerakkoord, dat is in Den Haag nooit eerder vertoond.
Heeft Rutte zichzelf definitief beschadigd? Kunnen de VVD-kiezers nog op hun politiek leider vertrouwen? En kan het land nog van de premier op aan?
Ridderlijk
Rutte deed het gisteravond in ieder geval ridderlijk. Hij erkende volmondig zijn misser. Dat schept meer vertrouwen dan omzichtig gedraai.
Je moet als regeringsleider sterk staan, wil je zo’n halve harakiri plegen. En er is ook een theorie dat een politicus met een kras menselijker en dus sympathieker overkomt dan een teflon-leider.
Snelwegen
Aan de andere kant, PvdA-leider Diederik Samsom trok de VVD tijdens de onderhandelingen van gisteren nog gauw een poot uit. Een kwart miljard euro minder voor de snelwegen.
Dat geld stroomt naar extra sociaal beleid en ondermijnt de VVD-pogingen om de arbeidsmarkt te prikkelen. Dubbele concessie van de VVD. Is Rutte wel tegen Samsom opgewassen?
Tweede kans
De excuses van de premier komen neer op: geef mij een tweede kans. Natuurlijk, mijnheer de minister-president. Maar: eens en nooit weer. Hou op met die zalvende praatjes over ‘uitruilen’ en ‘elkaar iets gunnen’.
Geert Wilders (PVV) was onder de vorige coalitie niet te lijmen, zelfs niet met een arm om de schouder. Samsom doet ook precies waar hij zin in heeft. Gun hem niks meer. Speel het keihard. Alleen dan herstelt zich die deuk in het vertrouwen.
Te hoop lopen
Sowieso is hardheid geboden om de geest terug in de fles te krijgen. Het Regeerakkoord bevat talloze voorstellen waartegen groepen te hoop zullen lopen. Korting op de WW, versoepeling van het ontslagrecht, zelfs de bezuiniging op de ontwikkelingshulp - op allerlei punten bereiden criticasters aanvallen voor op Rutte II.
Zij hebben gezien hoe de premier retireert en denken dat hij het weer zal doen. Geeft hij inderdaad toe, dan zakt dit kabinet binnen een jaar in elkaar. Daarom kan Rutte zich geen soepelheid meer permitteren.
Zo bezien is de knieval van gisteren een buitenkansje voor Rutte om voortaan ruggegraat te tonen.