door
Simon Rozendaal
29 nov 2012
Diederik Stapel: uitgebreide mea culpa's
Niet vaak heeft iemand zich zo onomwonden verontschuldigd als de frauderende sociaal-psycholoog Diederik Stapel. In de wetenschap gaat het om de waarheid, niet om 'pleasen'
Het is de grootste wetenschapsfraude uit de Nederlandse geschiedenis. De Tilburgse hoogleraar sociale psychologie Diederik Stapel heeft, zo bleek gisteren uit een rapport en gaf hij in het openbaar toe, tientallen studies uit zijn duim gezogen. Daarbij waren tientallen collega’s betrokken die zich allemaal in de luren hebben laten leggen.
Het is de vraag in hoeverre deze zaak op de gehele wetenschap afstraalt. De discipline waartoe Stapel behoort (pardon, behoorde) mag niet tot de meest gerespecteerde worden gerekend.
Door het stof
Daarbij komt dat hij niet zo gerenommeerd was als wel wordt gesteld. Hij is tot ‘beroemde geleerde’ gemaakt door dezelfde media die hem nu afbranden.
Het zou kunnen dat Stapel in zijn excuus even doortrapt is als in zijn fraude. Dat hij alleen maar door het stof gaat in de hoop dat hij, werkloze wetenschapper zonder inkomsten, veel exemplaren verkoopt van zijn boek. Dat komt - hoe toevallig – een dezer dagen uit.
'Pleasen'
Maar toch. Zelden heeft iemand zo vaak en zo uitgebreid mea culpa gezegd. Wie keek, kromp ineen. ‘De waarheid was beter af geweest zonder mij.’
De sorry’s van Diederik Stapel zijn dan ook veel overtuigender dan die van Mark Rutte. Stapel schaamt zich omdat hij weet dat het in de wetenschap om de waarheid gaat, niet om ‘pleasen’. In die zin illustreert zijn diepe kniebuiging het zelfreinigend vermogen binnen de wetenschap.