Amarantis had dertigduizend leerlingen (foto ANP)
Bij de val van onderwijsconcern Amarantis was er niet alleen sprake van flink mismanagement, maar mogelijk ook van zelfverrijking
Het is een herkenbaar patroon: scholen, zorgorganisaties en corporaties fuseren bij het leven, waarna de bestuurders de weg kwijtraken en met geld gaan smijten alsof ze CEO's van vastgoedondernemingen zijn - sterker, dat zijn ze maar al te vaak.
Dat hun werk zou moeten draaien om leerlingen en ouders, om patiënten of sociale huurders zijn ze dan allang vergeten. En al helemaal dat ze ondernemertje spelen met belastinggeld.
Voorpagina’s
Een jaar geleden haalde de val van het onderwijsconcern Amarantis - meer dan dertigduizend leerlingen - de voorpagina’s en tv-journaals. Een faillissement dreigde, en de mega-organisatie werd onder CDA-prominent en onderwijsbestuurder Marcel Wintels in vijf onderdelen gesplitst, en vooralsnog gered.
Vandaag presenteert de Commissie Onderzoek financiële problematiek Amarantis een rapport over de val van het concern, het waarom van de financiële problemen en het falen van de toezichthouders.
De Volkskrant wist de hand op het concept te leggen, en meldde afgelopen zaterdag alvast allerlei praktijken van zelfverrijking: bestuurders met twee leaseauto’s, schimmige vastgoeddeals met persoonlijk gewin, en een oud-bestuurder die na aftreden nog drie jaar een volledig bestuurderssalaris toucheerde als ‘adviseur’.
Uit de hand gelopen
Het rapport zal ongetwijfeld leiden tot hernieuwde aandacht voor uit de hand gelopen fusies in onderwijs en zorg. Zo langzamerhand ligt er voldoende bewijs dat grote fusieorganisaties niet per se slechte prestaties hoeven te leveren en dat kleine organisaties niet per se beter zijn.
Dat kan tot twee conclusies leiden: mogelijk bestaat er een bovengrens aan de omvang van een organisatie en was Amarantis echt te groot voor trefzeker toezicht.
Een tweede conclusie ligt meer voor de hand, juist nu opnieuw verhalen opdoemen over zelfverrijking in de publieke sector: het ligt toch echt allereerst aan - slechte - mensen.