door
Arendo Joustra
20 mrt 2012
Het nieuwe Reglement van Orde kan ook zo weer worden veranderd
Of het handig is dat het staatshoofd geen rol meer kan spelen bij een kabinetsformatie, is maar de vraag. De Tweede Kamer mocht al zelf het initiatief nemen en ontneemt zichzelf nu een ontsnappingsroute
De Tweede Kamer vertegenwoordigt de hoogste macht in het land en mag dus besluiten wat hij wil. Zeker als het gaat over zijn eigen doen en laten. En ook als het gaat over de vorming van een nieuw kabinet.
Niets weerhoudt de Tweede Kamer ervan om zelf de formatie in handen te nemen. Geen artikel in de Grondwet dat zich daartegen verzet. Dit mocht de Tweede Kamer al voordat deze in 1971 een motie van de KVP’er Eric Kolfschoten ondersteunde. En de Kamer mocht het na alle verkiezingen die sindsdien volgden.
Onvermogen
De Kamer durfde alleen niet. Het is niet de Koningin die een rol bij de formatie opeist, het zijn politici die haar die rol uit eigen onvermogen opdringen.
Om zichzelf te dwingen voortaan het initiatief te nemen, wil de Tweede Kamer in het Reglement van Orde opnemen dat de Kamer zelf na de verkiezingen een informateur benoemt. De laatste vluchtweg lijkt hiermee voor de Tweede Kamer afgesneden. Nu moet hij wel.
Spel om de macht
Of het gaat werken, is zeer de vraag. Formaties zijn een spel om de macht, waarbij het niet altijd handig is om een leidende rol te hebben. Ook niet als je die van een meerderheid van de Tweede Kamer hebt gekregen.
Gelukkig kan het Reglement van Orde door een Kamermeerderheid zo weer worden veranderd en zelfs genegeerd. Het is dus best mogelijk dat de Tweede Kamer zich straks weer met hangende pootjes tot het staatshoofd wendt.
Als het staatshoofd voortaan geen rol meer speelt in de formatie, heeft dat één klein voordeel. Politici kunnen de Koningin dan niet meer (onzinnig) beschuldigen dat ze haar vermeende politieke opvattingen een rol laat spelen.