door
Syp Wynia
26 apr 2012
Samsom is de grote verliezer
De felicitaties gelden CDA-minister Jan Kees de Jager, die weer met opgeheven hoofd naar Brussel kan. En Alexander Pechtold van D66, die in één dag zijn hele verkiezingsprogramma binnenhaalde. Diederik Samsom van de PvdA overspeelde zijn hand en staat aan de kant
Het zijn spectaculaire, mogelijk historische ontwikkelingen in Den Haag. Binnen 36 uur wist de rompcoalitie van VVD en CDA het met de oppositiepartijen D66, GroenLinks en ChristenUnie eens te worden over de begroting van volgend jaar en ook nog een aantal doorbraken af te spreken.
De nieuwe oppositie
Met het begrotingsakkoord wordt gepoogd volgend jaar het tekort onder de drie procent te brengen. De PvdA haakte daarbij af, die wilde niet verder gaan dan 3,6 procent en vindt het resultaat ‘niet eerlijk’, onder meer omdat de ambtenaren op de nullijn blijven.
De nieuwe coalitie bestaat nu feitelijk uit de regeringspartijen CDA en VVD, aangevuld met D66, GroenLinks en ChristenUnie. De SGP steunt het akkoord trouwens ook.
De nieuwe oppositie wordt gevormd door de partijen die geen haast hebben met het begrotingstekort: PvdA, PVV en SP. Het wordt een wonderlijke combinatie aan de interruptiemicrofoons.
Niet helemaal overboord
Het Catshuisakkoord dat door Geert Wilders werd afgewezen is niet helemaal overboord, want het vormt wel het hart van de nieuwe deal. De btw gaat omhoog, het belastingvrije reiskosten worden gekort, de overdrachtsbelasting blijft 2 procent en de eigen bijdragen voor de zorg gaan met een miljard omhoog.
Als handreikingen aan D66, GroenLinks dan wel ChristenUnie wordt er minder bezuinigd op ontwikkelingshulp, is er wat meer geld voor natuur en worden zonnepanelen goedkoper. Ook verdwijnen er wat plannen uit het regeerakkoord van Rutte-1, zoals de bezuinigingen bij het speciaal onderwijs.
Hypotheekrenteaftrek
Bijzonder is dat er doorbraken zijn over ww, ontslagrecht, hypotheekrenteaftrek en AOW. De ww-duur wordt korter, het ontslagrecht wordt versoepeld, de aflossingsvrije hypotheek verdwijnt en de AOW-leeftijd wordt al vanaf de jaarwisseling geleidelijk verhoogd.
Dat zijn op het eerste gezicht verdedigbare maatregelen. De aflossingsvrije hypotheek is een perverse hypotheek. En als de AOW-leeftijd toch omhoog moet is het wel zo eerlijk om daar niet nog acht jaar mee te wachten.
Maar het belangrijkste van het akkoord is, dat het er is, ook al zitten er meer lastenverhogingen in dan gezond is. Maar een meerderheid van het parlement was dan toch in staat om over de eigen schaduw heen te springen en in anderhalve dag te doen waar bij formaties soms maanden over wordt gedaan. Die les kan ter harte worden genomen. Waarom kan er na de volgende verkiezingen van september niet binnen een paar weken een nieuw kabinet zijn?
Nieuwe coalitie
De samenstelling van de nieuwe coalitie ligt ook voor de hand, want het akkoord van vandaag wordt de inzet van die verkiezingen. Als het gelegenheidsblok van vandaag de euforie vast weet te houden moet nog maar blijken of de oppositie van Diederik Samsom, Geert Wilders en Emile Roemer de nieuwe combinatie van een meerderheid kan afhouden.
De grote winnaars van vandaag zijn in ieder geval minister Jan Kees de Jager, die weer met een opgeheven hoofd naar Brussel kan en Alexander Pechtold die in één dag zo ongeveer zijn hele verkiezingsprogramma kon realiseren.
Grote verliezer
De grote verliezer is Diederik Samsom, die er hoogstpersoonlijk voor heeft gezorgd dat de PvdA wat sneu aan de kant staat, gewoon door zijn hand te overspelen.
Het is een schrale troost voor Samsom dat hij nu al in een lange PvdA-traditie past. Het overkwam Joop den Uyl in 1977 en Job Cohen in 2010 ook. Maar de triomftocht van de nieuwe PvdA-leider Diederik Samsom, die is wel heel snel voorbij.