De onrust begon in Tunesië, waar een fruitverkoper zichzelf in brand stak
De Arabische storm woedt nog steeds. Nergens in de Arabische wereld is sprake van serieuze vooruitgang op het gebied van mensenrechten en de rechtsstaat. De 'Arabische lente', zo noemden linkse Europese en Amerikaanse media de opstanden in de Arabische wereld.
Deze benaming drukte de sterke wens uit van het Westen aangaande de toekomst van dit deel van de wereld.
Wat is het nettoresultaat van de Arabische storm? In enkele landen zijn fundamentalistische fracties aan de macht gekomen. In andere landen wordt hevig gevochten.
Twee blokken
In Syrië is een ware burgeroorlog gaande, zonder enig uitzicht op vrede of democratie. De situatie in Syrië wordt met de dag complexer: de islamitische fundamentalisten metamorfoseren in jihadisten. Er staan nu twee blokken tegenover elkaar: de jihadistische soennieten aan de ene kant, de seculiere soennieten, het Assad-regime, de alevieten en de christenen aan de andere kant.
In Jemen gaat de bloedige strijd tussen Al-Qa'ida en het leger door. De opstanden in Bahrein worden meedogenloos onderdrukt door de troepen van Saoedi-Arabië. En in Libië zijn al honderden doden gevallen door talloze gewapende conflicten.
Mensenrechten worden in alle landen in de Arabische storm nog steeds geschonden.
Radicale moslims
In Tunesië is de situatie niet beter, de samenleving is er in rep en roer. De fundamentalisten zijn aan de macht, maar moeten rekening houden met het seculiere deel van de samenleving. Daarom zijn ze vooral bezig met re-islamisering van Tunesië.
Als ze voldoende radicale moslims kunnen werven, zou de situatie in dit land nog gewelddadiger kunnen worden.
Er waren genoeg mensen, ook een paar Tunesische kennissen, die mij ervan wilden overtuigen dat de fundamentalisten in Tunesië - vooral de salafisten - nooit voet aan de grond zullen krijgen. Helaas is dit niet het geval.
Zomerjurkje
Weekblad Elsevier publiceerde een diepgravende reportage over Tunesië. In het artikel ‘Geen zomerjurkje meer te zien. Sinds de revolutie groeit het radicaal-islamitische gedachtegoed in Tunesië’ beschrijft Gerbert van der Aa de feitelijke groei van de radicale islam in Tunesië. Daar begon de Arabische storm.
De toestand in de Tunesische hoofdstad vat Elsevier als volgt samen: ‘Na het vrijdagmiddaggebed zijn er bijna elke week demonstraties. De ene keer rukken ze op naar een kritisch tv-station, de andere keer vervangen ze op regeringsgebouwen de Tunesische vlag door een zwarte vlag met religieuze teksten. Overal ter wereld gebruiken salafisten deze vlag, die symbool staat voor de grensoverschrijdende islamitische heilstaat die ze willen stichten.’
Vooruitgang
Tunesië is sterk afhankelijk van het toerisme. Het is niet ondenkbaar dat de genoemde ontwikkeling funest zou zijn voor de toeristenindustrie.
De werkloze Tunesische jongen die zichzelf in brand stak, gaf met zijn dood de aanzet tot de Arabische storm. Het ging om de economie - maar op dit moment zijn er geen aanwijzingen voor economische vooruitgang in Tunesië en de andere landen.
In één gebied heeft de Arabische storm geen enkele beroering teweeggebracht: het Palestijnse gebied.
Energierekening
Hebben de Palestijnen geen behoefte aan een ‘Arabische lente’? Worden zij niet geregeerd door corrupte figuren? Worden de Palestijnen niet getiranniseerd door terreurbeweging Hamas?
NRC-Handelsblad publiceerde onlangs een reeks artikelen over de Gaza-strook: ‘In Gaza is Hamas voor veel mensen de vijand’. Ook daar zijn mensen boos op de machthebbers: ‘Na zonsondergang zitten in Gaza-stad tien mannen op straat in de kou rond een vuurtje waarop een pot zoete thee kookt. Echt gezellig wordt het niet. De Gazanen hebben al weken alleen overdag enkele uren elektriciteit. Toch is de energierekening gestegen. Gevraagd wie ze de schuld geven van hun misère brommen ze in koor: Hamas.’ Dus niet Israël.
Niet veiliger
In een artikel met de kop ‘Niets mogen vrouwen in Gaza, zeker niet zingen’ legde NRC uit hoe slecht vrouwen worden behandeld door Hamas. Toch is daar geen sprake van een 'Arabische lente’.
Op dit moment is de Gazastrook het meest stabiele gebied in de Arabische wereld. De tirannie van Hamas kan in Gaza kennelijk niet zo maar worden doorbroken.
Het blijft onduidelijk hoe de Arabische storm zal eindigen: in een stabiele fundamentalistische macht of in wezenlijke politieke veranderingen, uitmondend in een rechtsstaat en vrijheid?
De Arabische storm heeft het Midden-Oosten niet veiliger en welvarender gemaakt.