door
Gerlof Leistra
18 mei 2012
Menno Buch maakt een programma over gevangenissen
In de loop der jaren heb ik veel gevangenissen van binnen gezien. Dat hoort bij mijn werk als misdaadverslaggever. Hoe enerverend en onderhoudend een bezoek vaak ook is, ik ben altijd blij als ik weer buitensta. Niets voor mij om opgesloten te zitten in een lawaaiige en bedompte omgeving.
Buch
De meeste mensen zijn nooit in de gevangenis geweest, hooguit op een open dag. Op televisie is de 8-delige serie Buch in de bajes te zien. Die speelt in Almere Binnen en geeft een aardig beeld van het gevangenisleven. Buch is geen Louis Theroux, maar observeert goed.
Helpt gevangenisstraf? Wat kost het? Wie zitten er eigenlijk vast? Over die vragen schreef jurist en criminoloog Simone van der Zee het kritische boek Het staatshotel. De bajes, stortplaats van de samenleving. Vrijwel alle vormen van detentie komen ter sprake: van de vrouwengevangenis tot de extra beveiligde inrichting.
Alternatief
Van der Zee noemt detentie het minst goede antwoord op sociale problemen. Voor zware jongens zit er niets anders op, beseft ook zij, maar als het maar even kan ziet zij liever een alternatieve aanpak. Haar toon is helder en de levens van zeven verschillende gedetineerden illustreren haar betoog.
Bezwaar is dat zij vaak verwijst naar Amerikaans onderzoek, terwijl de situatie daar sterk afwijkt van die in Nederland. Alleen al de omvang van de doorsnee bajes is een wereld van verschil met die van ons.
Wie meer wil weten over de Amerikaanse omstandigheden, kan ik Berichten uit de bajes aanraden: De Zwarte Cobra in Amerika. In dagboekvorm vertelt de Surinaams-Nederlandse drugsbaron Henk Rommy over zijn zware leven in de Amerikaanse bajes. Rommy heeft een verrassend goede pen en schrijft boeiend over zijn detentie. De fragmenten worden voorafgegaan door een biografie door Wim van de Pol, hoofdredacteur van Crimesite.
Dubbele liquidatie
In Amerika heeft Rommy – veroordeeld tot 20 jaar wegens voorgenomen xtc-smokkel - nog een fiks aantal jaren voor de boeg. Maar ook de Nederlandse justitie heeft nog een appeltje met hem te schillen. Het Openbaar Ministerie ziet de Zwarte Cobra als opdrachtgever voor een dubbele liquidatie in 1993 van drugshandelaar Henie Shamel en diens vriendin Anne de Witte, in Antwerpen.
Die zaak maakt deel uit van het lopende Passage-proces. Mocht Rommy veroordeeld worden, dan kan hij een mooi vervolg schrijven over zijn bajesjaren in Nederland. Ik kan mij voorstellen dat hij daar weinig trek in heeft.