Ollie Rehn zal veel gaan eisen van Nederland
Woensdag kan Nederland een hard oordeel uit Brussel verwachten. Eurocommissaris Olli Rehn (Economische en Monetaire Zaken) komt dan met aanbevelingen voor de budgetten en de economieën van de lidstaten van de Europese Unie.
Vraag is of Nederland voldoet aan de Europese afspraken over bezuinigingen, de aanpak van macro-economische onevenwichtigheden en over de groei.
Lenteakkoord
Kortom voldoet het Lenteakkoord, waarvan Brussel de recente uitwerking nog niet heeft kunnen beoordelen, aan de Europese regels en aan de inmiddels beroemde 3 procent?
Naar verwachting voldoet Nederland daar niet aan. In het Nationaal Hervormingsprogramma gaat Nederland uit van een groei van -3/4 procent voor 2012 en + 1,25 procent voor 2013.
Dat is optimistischer dan de Europese Commissie in haar jongste vooruitzichten voorspelde over Nederland:- 0,9 en +0,7. En hoe minder de groei, hoe minder de overheidsinkomsten, waardoor het tekort hoger uitvalt.
Budget-tsaar
De vraag is hoe streng Rehn zich gaat opstellen. Op aandringen van Nederland hij een sterkere basis gekregen als budget-tsaar. Daartoe zijn de Europese regels aangescherpt. De kans op boetes voor landen die de regels voor de nationale begrotingen en de economie schenden, is nu reëel.
2012 is het testjaar voor de Fin. Hij zal zijn gezag niet onmiddellijk te grabbel willen gooien. Bovendien woedt er een diepe crisis die vraagt om keiharde ingrepen.
Gezag
In het verleden heeft de Europese Commissie zich door lidstaten laten ringeloren, zoals in 2003 toen Duitsland en Frankrijk de deur open zetten voor systematische schending van de begrotingsregels. Maar als gevolg van de schuldencrisis zijn de procedures aangescherpt. Als Rehn niet doorpakt ondermijnt hij zijn eigen gezag.
Adriaan Schout, hoofd Europese Studies van Clingendael, verwacht dan ook geen clementie met Nederland, dat zich tegen alle verwachtingen in plotseling in de categorie probleemlanden bevindt. Rehn zal Nederland houden aan de afgesproken 3 procent en de demissionaire regering ferm toespreken over de te hoog ingeschatte groei, verwacht Schout.
Rehn zal Nederland verder wijzen op de gevolgen van de vergrijzing voor het pensioenstelsel en de exploderende zorgkosten en de maar deels aangevatte hervormingen van arbeids- en woningmarkt.
Nieuw rapport
Rehn zal verder van Nederland eisen dat het na de verkiezingen van 12 september een nieuw rapport voorlegt. Hij heeft het nu moeten doen met een niet gespecificeerde uitwerking van het stabiliteitsprogramma gebaseerd op een nog niet ingevuld Lenteakkoord.
Andere landen zullen dezelfde strenge oordelen krijgen. Italië krijgt een draai om de oren omdat het de zwarte economie onvoldoende aanpakt. Alleen Spanje, dat met zijn zieke bankensector in steeds zwaarder weer komt, kan vermoedelijk op begrip van Rehn rekenen.
Vraag is of Rehn het aandurft ook Frankrijk streng toe te spreken. Dat land is op weg naar een onhoudbare staatschuld van 92,5 procent in 2013.