Demissionair premier Rutte is tegen de euro-obligaties
Demissionair premier Mark Rutte (VVD) had woensdag geen leuke dag. Hij moest de hele dag ‘nee’ zeggen. Het begon al in de Tweede Kamer, waar het CDA hem allerlei bespiegelingen trachtte te ontlokken over de ‘waardengemeenschap’ Europa.
Rutte weigerde: ‘Als je op die manier over Europa spreekt, verval je volgens mij al heel snel in de boodschap voor de burger die neerkomt op: u luistert niet goed dus ik zal het nog eens wat harder zeggen.’
Euro-obligaties
Later op de dag moest Rutte ook in Brussel in de contramine, toen daar voor de zoveelste keer over de crisis werd vergaderd. Binnen het gezelschap van regeringsleiders is een grote meerderheid voor de komst van euro-obligaties. Rutte is daar, net als de Duitse bondskanselier Angela Merkel, fel op tegen en moest ook een ‘nee’ laten horen.
Merkel is een machtige bondgenoot, maar de lobby voor de euro-obligaties gaat onverdroten voort. De rentes verschillen te veel in Europa, zei Rutte na afloop van alweer een crisistop in Brussel.
Lauweren
Tja, dat renteverschil is nu juist de reden dat voorstanders, zoals de Franse president Francois Hollande, die euro-obligaties zo snel mogelijk willen invoeren. Zuid-Europese landen zouden dan goedkoper kunnen lenen, Noord-Europa zou duurder uit zijn. Het echte probleem is dat landen die nu door de geldmarkten worden gedisciplineerd, weer op hun lauweren kunnen gaan rusten.
Voorlopig wordt er in Brussel verder gestudeerd, maar van tafel zijn de euro-obligaties zeker niet. Geruststellend voor Rutte is dat er een verdragswijziging voor nodig is - en daar zit geen enkele regeringsleider op te wachten.
Economie
De premier slaagde er na de Europese top na middernacht nog in om tegenover de pers zijn gebruikelijke opgewektheid te etaleren, maar moeite kostte het wel.
Voor Rutte is de Europese Unie een middel om de economie te bevorderen. Hoe beter de Europese interne markt functioneert, hoe beter het voor Nederland is, is zijn terechte redenering. Maar die markt functioneert na twintig jaar nog altijd slecht. En daarover wordt veel minder kabaal gemaakt dan over de vermaledijde euro-obligaties, is Ruttes ergernis.
Grieken
Bovendien ligt de Europese economie op zijn gat - behalve de Duitse - en wordt de eurocrisis eerder heftiger dan rustiger, gezien de problemen waarin Spanje verkeert en de weerzin van de Grieken tegen de door Europa opgelegde hervormingen.
Oplossingen zijn nog altijd niet in zicht. De eurotop van woensdag - dit keer gegoten in een informeel diner om over ‘groei’ te praten - leverde dan ook niets nieuws op.
Juni
Juni wordt een cruciale maand. De Grieken beslissen 17 juni of ze de Europese Unie zullen gehoorzamen door op partijen te stemmen die de gemaakte afspraken over de Europese crisishulp uitvoeren.
In Frankrijk wordt duidelijk of de socialistische president Francois Hollande een meerderheid in het parlement krijgt. Als hij die krijgt zal Hollande, die woensdag een zelfverzekerde start maakte in Brussel, zich ook op het Europese toneel machtiger voelen. En zich dus nog sterker maken voor euro-obligaties.
Begrotingspact
Angela Merkel zal de hele maand juni strijden om de in Duitsland vereiste tweederde meerderheid van de bondsdag achter het begrotingspact te krijgen. Merkel heeft dat pact, dat begrotingsdiscipline voorstaat, aan de Unie opgelegd. Maar het is nog lang niet zeker of ze het er in eigen land wel door krijgt. Oppositiepartijen SPD en de Groenen eisen er wel iets voor terug.
Eind juni komen de Europese leiders weer bij elkaar.
De vraag is: gaat Rutte de anti-Europese acties van Geert Wilders' PVV negeren, zoals hij eerder deed met het omstreden meldpunt voor Midden- en Oost-Europeanen? Van een 'nee-zegger' valt dat wel te verwachten.