Door af te luisteren, ondermijnt de RET de veiligheid
Het respecteren van de privacy van de burgers is een wettelijk gebod. Onder meer het Wetboek van Strafrecht bevat bepalingen die burgers moeten beschermen tegen onnodige bemoeienis van de overheid, maar ook tegen stalkers en andere ranzige figuren in de samenleving.
Deze wetten zouden niet nodig zijn als iedereen over voldoende beschaving beschikte. Helaas is dat niet het geval.
Knap werk
Elsevier meldt dat de Rotterdamse vervoersmaatschappij RET gesprekken in trams afluistert. Knap journalistiek werk: 'Een journalist van Elsevier zag onlangs hoe een RET-trambestuurder op basis van een elektronisch afgeluisterd gesprek een vermeend racistisch incident doorgaf aan de meldkamer.'
Wat doet de RET precies? Ze luisteren de gesprekken van passagiers in de trams af. Hoe en met welke apparatuur willen ze niet vertellen.
De reactie van de RET op de vragen van Elsevier is onthutsend: ‘Wij houden op verschillende manieren de veiligheid van de passagiers in de gaten maar daarover geven wij geen details.’
Openhartiger
De Nederlandse inlichtingendiensten en de politie zijn openhartiger dan het Rotterdamse trambedrijf. Welkom in de 21ste eeuw. De eeuw waarin niet de Europese staten maar particulieren neigen tot Stasi-gedrag. De Rotterdamse tram als het nieuwe Ministerium für Staatssicherheit - ofwel Stasi.
Ik kan me nauwelijks voorstellen dat voor deze afluisterpraktijk een wettelijke grondslag bestaat. En als zelfs een bestuursorgaan deze bevoegdheid heeft toegekend, is dat volkomen in strijd met de wet. Sterker, RET pleegt nu al strafbare feiten. Gij zult burgers niet heimelijk bespioneren. Weekblad Elsevier besteedt deze week aandacht aan die onwettelijke en vaak strafbare praktijken van bedrijven en andere particuliere organisaties.
Waarborgen
Ja, maar wij willen de veiligheid van de burger waarborgen, opperen de bedrijven. Hebben de burgers u toestemming gegeven om te bespioneren? Wanneer? Waar? Stalken en bespioneren van burgers schept op den duur een onveilige samenleving.
Wie zonder een wettelijke grondslag de privacy van burgers schendt, maakt het leven van de burgers juist onveilig.
Bestreden
Burgers en overheid moeten ervoor zorgen dat ranzige en onwettelijke vormen van spionage bij particulieren straferfrechtelijk en civielrechtelijk worden bestreden.
Als we dat niet doen, dreigen wij onze beschaving op te heffen. Een vrije samenleving bestaat bij de gratie van het principe dat te allen tijde de privacy van de burgers wordt gewaarborgd.
De opsporingsorganen en -personen beschikken volgens nauw omschreven bepalingen (wetten) hoe en onder welke omstandigheden ze de privacy van de burgers mogen schenden. Doen ze dat buiten de door de wet aangegeven grenzen, dan zijn ze strafbaar en dus aansprakelijk.
Getoetst
Om iemand te kunnen afluisteren, moet je over strafrechtelijke dan wel inlichtingenmatige bevoegdheden beschikken. Deze bevoegdheden komen particulieren onder geen beding toe. En daarna moeten al deze besluiten kunnen worden getoetst.
Een transportbedrijf is niet opgericht om strafbare feiten zoals racisme of vandalisme met strafrechtelijke middelen te bestrijden. Zij moeten zich zoals alle anderen aan de wet houden. Zijn de trams in Rotterdam onveilig, dan moeten ze daar op bepaalde tijdstippen meer personeel inzetten. Maar zodra ze gesprekken van burgers gaan opnemen, komen we in een soort DDR terecht.
Noord-Korea
En de veiligheid? Noord-Korea is erg veilig. Daar wordt alles afgeluisterd. Maar wij willen niet in Noord-Korea wonen. Alles heeft een prijs. We verkiezen enige mate van onveiligheid boven de absolute veiligheid van Noord-Korea. We moeten bedrijven dwingen te stoppen met hun Stasi-activiteiten.
De overheid is verantwoordelijk voor onze veiligheid. De overheid bepaalt welke maatregelen onder welke omstandigheden mogen worden genomen. Niet de bedrijven.
Wie moeite heeft met dit systeem, moet in Noord-Korea gaan wonen. Daar is het immers erg veilig. Stop de Stasi-activiteiten van bedrijven en ranzige individuen.
'Ook als er goede argumenten zijn voor geluidsregistratie in het openbaar vervoer, moet de reiziger worden gewaarschuwd. Dus geen schimmige praktijken zoals bij het Rotterdamse trambedrijf.'
Lees het hele commentaar van Gertjan van Schoonhoven: Afluisterende RET had eerlijk moeten zijn