door
Oene van der Wal
24 mei 2012
Volgens Sarrazin heeft Europa de euro niet nodig
Europa heeft de euro niet nodig. Zo heet het nieuwe boek van de Duitse econoom en voormalig SPD-politicus Thilo Sarrazin (67). Het is een titel die uitnodigt tot lezen, zeker als zij van de hand is van de auteur die in 2010 voor enorme ophef zorgde met zijn bestseller Duitsland schaft zichzelf af.
Maar dat is buiten de reflexen van het Duitse politieke establishment gerekend. Nog voordat het 462 pagina’s tellende boek op de markt was, werd Sarrazin van links tot rechts neergesabeld. Het bood een aardig inkijkje in wat in Duitsland officieel gepast wordt gevonden als het over de euro en Europa gaat.
Klacht
Sarrazin zou slechts ‘provoceren’ en er op uit zijn met ‘borrelpraat’ zo veel mogelijk boeken te verkopen. Ergo: hij is een handelaar in angst. Tekenend was ook de klacht dat Sarrazins boodschap niet ‘thuishoort’ bij de publieke omroep (waar hij 20 mei over zijn boek in debat ging), zoals politici van de Groenen en de liberale FDP meenden.
Dat laatste sloeg vooral op het verband dat Sarrazin legt tussen het Duitse schuldcomplex over de Holocaust en de Tweede Wereldoorlog enerzijds en de vurige Duitse wens om, onder meer middels de euro, op te gaan in een verenigd Europa anderzijds. Alsof dat iets nieuws is.
Schulden
Volgens Sarrazin is Duitsland een gevangene geworden van het naoorlogse denken in termen van schuld en boete. Het land handelt meer uit Europees idealisme dan met economisch verstand.
Duitsland mag echter niet andermans schulden overnemen vanwege de geschiedenis, maar moet zijn nationaal belang in het oog houden, vindt hij. Dat betekent dus bijvoorbeeld: geen euro-obligaties.
Deuntje
Sarrazin maakt in zijn gedegen studie van de Europese monetaire unie nog een reeks andere punten. Zo moest de euro Europa tot een politieke eenheid maken die een stevig deuntje mee zou blazen in de wereld.
Dat was sowieso al wensdenken, vindt Sarrazin. Maar nu is ook nog eens het tegendeel gebeurd. Inmiddels horen we dat ‘meer Europa’ nodig zou zijn om de euro te redden.
Munt
Natuurlijk weten we niet hoe Europa er zonder de gemeenschappelijke munt voor zou hebben gestaan. Maar economische voordelen heeft de euro in elk geval niet gebracht, laat Sarrazin zien.
Zo neemt het aandeel van de eurozone in de Duitse export al jaren relatief sterk af ten gunste van de uitvoer naar niet-eurolanden. De concurrentiepositie van mediterrane eurolanden is door de munt zelfs verslechterd.
Uitvoerig gaat Sarrazin in op bondskanselier Angela Merkels bekende bezweringsformule ‘Mislukt de euro, dan mislukt Europa’. Die is volgens hem alleen al onzin omdat Europa ook uit landen bestaat die niet bij de EU of de eurozone horen. Bovendien kwam de gemeenschappelijke munt er in 1999. Was ‘Europa’ daarvoor dan al die tijd mislukt?
Euro
Het tegendeel van mislukking is succes, schrijft Sarrazin. Wanneer is Europa succesvol? Als het vreedzaam, democratisch en welvarend is, de mensen werk hebben waarvan ze kunnen leven en zich kunnen ontplooien. Is daarvoor de euro nodig? Nee, meent hij.
Sarrazin wil de euro niet afschaffen, maar ook niet om elke prijs redden. Hij prikt mythes en illusies rondom de munt door. Een welkom en nuttig boek.