Ayatollah Ali Khamenei werd in 1989 de hoogste leider van Iran
Imam amad: de imam is aangekomen.
Imam raft: de imam is heengegaan.
De eerste zin duidt op het begin van de islamitische republiek Iran. De tweede zin verwijst naar de dood van de oprichter van de islamitische republiek.
23 jaar geleden ging imam Khomeini heen, na langdurige ziekte en extreme medische verzorging. Hij had hartkwalen en maagkanker. Niet de engelen, niet de gebeden, maar de artsen hebben hem een paar jaar in leven gehouden.
Erfenis
Wat is de erfenis van Khomeini? Welke sporen heeft de imam achtergelaten in de Perzische politieke en religieuze cultuur?
Al een tijdje is het islamitische geloof het mikpunt van spot. Op Facebook en andere internetsites worden sinds de onderdrukking van de Groene Beweging in 2009 satirische teksten geschreven en verspreid over de islam, het sjiïsme en zijn twaalf imams.
Het is satire van hoge kwaliteit: geen ordinaire scheldpartijen. De anonieme schrijvers zijn gewoon de Iraanse jongeren in en buiten Iran, die via internationale netwerken hun tekst in het Perzisch verspreiden op internet.
Grootvader
De Facebookpagina van Imam Naghi is de meest succesvolle satirische beweging die ooit in Iran actief was. Imam Naghi is de tiende sjiitische imam. Hij is dus de grootvader van imam Mahdi, de aanwezige, afwezige messiaanse imam.
Imam Naghi en de Iraaanse leider ayatollah Khamenei zijn daar inwisselbare figuren. Soms spreekt Naghi als Khamenei, soms als een teleurgestelde islamitische imam.
Een voorbeeld: namens imam Naghi werd verteld dat Mahdi was aangekomen in Mekka. Mahdi wilde even gaan pitten in de Kaaba, de kubus van Allah. Maar omdat de sleutel al vijftienhonderd jaar kwijt is, sliep hij buiten de kubus, als een dakloze.
Scherpe grapjes
De Imam Naghi-pagina gebruikt de religieuze retoriek van het islamitische regime en de islamitische bewegingen om juist in deze taal grapjes te maken over de islam.
Soms worden er ook scherpe grappen gemaakt. De hele cyberdivisie van de Revolutionaire Garde was bezig om deze Facebookpagina tegen te werken - maar zonder succes.
De grapjes van en over imam Naghi verspreiden zich razendsnel in Iran. Daarom hielden de ayatollahs, inclusief Khamenei, de afgelopen weken toespraken over imam Hadi. Hadi, wie is dat? Hadi is een andere naam voor imam Naghi. De naam Naghi gebruiken ze niet meer, om de toehoorders niet per ongeluk te herinneren aan de grappen over deze imam.
Ontheiliging
Het proces van ontheiliging van Allerheiligen komt langzaamaan op gang in de islamitische cultuur.
Een paar weken geleden hebben drie grote ayatollahs een doodsfatwa uitgesproken over een Iraanse artiest, zanger Shahin Najafi. Hij is een paar jaar geleden uit Iran gevlucht en woont in Duitsland.
In een videoclip over imam Naghi zegt hij: ‘Nu Mahdi slaapt, roepen we jou, jij moet nu verschijnen; we zijn verwikkeld in onze lijkwade.’ Daarna komt een reeks zinnen die beginnen met ‘Ik zweer’ op vlees, kippen en vis, en ook nog een paar andere aardse zaken'. Hier gebruikt hij de koranische retoriek. Het is een ontzettend grappig bijtend en onvertaalbaar liedje.
Afvallige
Op basis van deze clip is Shahin Najafi als afvallige gekwalificeerd, die ook nog de islam, de profeet en diens kleinkinderen heeft beledigd en dus moet worden gedood. Hij is nu de Salman Rushdi van de muziekwereld.
Is hij bang? Gaat hij capituleren? Nee, hij heeft de ayatollahs en andere imams de oorlog verklaard. Zijn laatste clip getuigt van een heroïsche mentaliteit. Het is een muzikaal en poëtisch antwoord op de doodsfatwa’s. Hij bezingt een strijdbaar lied. Een paar passages:
Vanwege mijn twijfels over de essentie van het zijn;
de brok in mijn keel als ik dronken ben.
Het einde van het verhaal is altijd bitter:
een veroordeelde dichter als afvallige.
De goede god van woede, moord en fatwa.
Lees mij, blijf als een cactus
Bij jou! Ik blijf bij mijn belofte aan een woestijn
Staande doodgaan is mijn parool.
Zeg, dat we niet capituleerden;
Zeg, we gingen dood en hebben standgehouden.
Steun
Shahin heeft onze steun nodig. We zouden deze moedige Pers moeten steunen. Toch zijn er islamitische, gelovige intellectuelen uit Iran (die zijn er nog) die vraagtekens plaatsen bij deze manier van kritiseren van het islamitische despotisme. Ze vinden het beledigend. Maar ze veroordelen ook de moordzuchtige imams. Ik zal ze binnenkort op dit podium van respons voorzien.
Staande doodgaan is mijn parool! Shahin ik buig me voor je, voor je dapperheid. Door 'nee' te zeggen tegen de islamisten, staat Shahin in de traditie van Perzische helden. Door nee te zeggen tegen de baardmannen, vernedert Shahin het islamitische kwaad.
Shahin Najafi doet me denken aan mijn vrienden die daadwerkelijk staande zijn heengegaan.