door
Carla Joosten
10 jun 2012
Europese landen mogen zelf bepalen of ze grenscontroles invoeren
Goed dat EU-ministers van Binnenlandse Zaken zeggenschap over herinvoering grenscontroles in eigen hand willen houden
Wel of niet grenscontroles houden als de openbare orde of veiligheid in het geding is, is een recht van een zelfstandig land. Dat blijft ook zo in de Schengenzone, beslisten de ministers van Binnenlandse Zaken afgelopen week.
De ministers besloten dat in noodgevallen – zoals bij grote toestroom van migranten - grenscontroles van maximaal twee jaar mogelijk moeten zijn.
Ze veegden daarmee een voorstel van eurocommissaris Cecilia Malmström (Binnenlandse Zaken) van tafel om het initiatief om tijdelijke grenscontroles aan de Europese binnengrenzen in te voeren bij de Commissie te leggen. Ook het Europees Parlement zou zeggenschap krijgen.
Territorium
Maar de ministers van de lidstaten vinden de grensbewaking en daarmee de beveiliging van burgers een recht van soevereine staten en houden de zeggenschap over hun territorium in eigen handen. Wel zal de Commissie een belangrijker rol krijgen bij de beoordeling of landen zich houden aan de Schengenregels.
Een terecht besluit. Als het om de munt gaat, zijn de eurolanden al veel zeggenschap kwijt. Maar dat betekent niet dat ook op alle andere terreinen de Europese eenwording moet doordenderen door steeds meer machtsoverdracht naar Brussel.
Criminaliteit
De paspoortvrije Schengenzone brengt veel voordelen met zich, maar ook problemen zoals grensoverschrijdende criminaliteit en illegaliteit. Zo sloot Frankrijk vorig jaar, tijdens de Arabische opstand, de grens toen Italië Noord-Afrikanen vrije doorgang naar de Europese Unie verschafte.
Zulke conflicten moeten voorkomen worden, maar nog belangrijker is aanpak van de structureel gebrekkige bewaking van de buitengrenzen.
Situaties als die aan de Grieks-Turkse grens – toegangspoort voor duizenden illegalen – zijn onaanvaardbaar. Bij de aanpak van die problemen mag meer steun verwacht worden van Schengenlanden die zelf amper buitengrenzen hebben.
Bewaking
Eurocommissaris Malmström, die het besluit van de ministers om de grenscontroles in eigen hand te houden vond getuigen van te weinig Europese ambitie, heeft dan ook genoeg ander werk te doen: zorgen dat de bewaking van de buitengrenzen op orde komt.
Dat is beter dan haar eeuwige geklaag over populisme. Nu weer sprak ze de vrees uit dat landen uit populistische motieven grenzen zullen sluiten. Alsof die problemen niet bestaan.
De Zweedse moet zich realiseren dat de terugkeer van de slagboom onvermijdelijk is zodra rondtrekkende bendes en illegalen meer profiteren van de open grenzen dan burgers. Voorkomen dat dit gebeurt, is de ware Europese ambitie.