Merkel houdt vast aan haar verzet tegen eurobonds
Het is nogal clichématig om te praten over de verschillen tussen Noord- en Zuid-Europa. Maar in de eurocrisis kan het niet anders. De mentaliteitverschillen duiken telkens weer op.
Als Spanje 100 miljard euro steun krijgt toegezegd, roept de Spaanse premier Mariano Rajoy dat de euro is gered. Een rare conclusie. De Spaanse banken zitten in de problemen als gevolg van de uit elkaar gespatte vastgoedbubbel. De Spaanse staat kan dat zelf niet oplossen en als Europa te hulp komt, is niet Spanje gered, maar de euro.
Heronderhandelingen
De nieuwe Griekse regering was nog niet aangetreden of de socialistische leider Evangelos Venizelos zei dat de belangrijkste taak heronderhandeling van de afspraken met Europa waren. Niet de reorganisatie van de Griekse overheid had prioriteit, maar het verzachten van de voorwaarden voor de miljardenleningen.
Frankrijk en Italië op hun beurt blijven maar aandringen op verdere vergemeenschappelijking van de schulden. De Duitse bondskanselier Angela Merkel houdt die boot af, maar de lobby gaat overdroten door.
Fellini
Afgelopen week hield het Centre for European Policy Studies (CEPS) een seminar in het Europees Parlement. Er namen nogal wat Italianen aan deel en boodschap was dat er maar een antwoord op de crisis was: niet bezuinigen, maar euro-obligaties, projectobligaties, een Europees schulddelgingsfonds.
Een conclusie die de voorzitter van de bijeenkomst, de socialistische europarlementariër Gianni Pittella, al bij aanvang van de bijeenkomst trok. Het leek wel een film van Fellini: gespeend van realisme.
Controle
Merkel houdt tot op heden stand: geen concessies over verdere vergemeenschappelijking van schuld, maar keiharde controle op het begrotingsbeleid en strenge afspraken over economische hervormingen. Maar daarover spreken de Zuideuropeanen niet. Ze willen hulp zonder voorwaarden. En dat terwijl in Griekenland hulp mèt voorwaarden al niet werkt.
De hele verkiezingscampagne lang deden de heren politici daar niets aan hervormen. Nu ligt het hele schema achter en moet Europa de voorwaarden verzachten. En het gaat nog gebeuren ook. De volgende tranche van 1 miljard euro uit het Griekse steunpakket is alweer onderweg. De taskforce die de Grieken helpt de boel op orde te brengen is wanhopig: hoe krijgen ze het land echt aan het hervormen?
Rente
Aan meer Griekenlanden is geen behoefte. En toch zwelt het Europese koor aan. Gooi de schulden op een hoop. Europa moet solidair zijn, roepen zelfs vermaarde economen.
Waarom zou Merkel ook maar een verdere concessie moeten doen? Om de Spanjaarden en Italianen aan een lagere rente te helpen, want de 7 procent die ze nu moeten betalen is onhoudbaar, is de redenering.
Kunnen die landen dan echt niets meer zelf doen om die rente naar beneden te drukken? Misschien kan er alvast een taskforce naar Italië en Spanje om te helpen.
Paracetamol
In Brussel heerst – behalve in het Europees Parlement – opvallende nuchterheid. De Europese Commissie reageert koel op de Zuideuropese roep om bijvoorbeeld de Europese noodfondsen alvast Zuideuropese staatsobligaties te laten opkopen. Dat is financiële paracetamol, sprak een woordvoerder van de Commissie afgelopen week heerlijk nuchter.
Op de komende Europese top 28 en 29 juni zullen de zachte heelmeesters vermoedelijk weinig steun krijgen. Voorzitter Herman Van Rompuy van de Europese Raad van regeringsleiders volgt de lijn van Merkel.
Hij wil zelfs zo ver gaan dat hij sociaal-economische maatregelen verplichtend wil opleggen. Dus niet alleen de begroting op orde, maar ook de economie, zoals pensioensystemen toekomstbestendig maken.
Politieke Unie
Niet de Duitse creditcard blijven trekken, maar Duitse tucht opleggen aan de hele eurozone. Dat is de Politieke Unie waar Merkel het telkens over heeft.
Dat is andere koek dan vage praat over groei en smeekbedes om euro-obligaties. Maar het leidt natuurlijk ook weer tot ideologische discussies over soevereiniteitsoverdracht aan ‘Brussel’.
Het wordt een moeilijke Europese top eind deze week, maar daar is de situatie dan ook naar.