Rutte en Merkel hebben het niet op een clash laten aankomen
Crisistop eurolanden brengt vergemeenschappelijking schulden alweer wat dichterbij. Europees bankentoezicht is lichtpunt
En alweer is de transferunie dichterbij. Nu kunnen dus ook al banken rechtstreeks via de noodfondsen - EFSF en straks ESM - van kapitaal worden voorzien. Ook kunnen landen steun krijgen zonder dat ze onder curatele komen te staan.
Dat is het resultaat van de crisistop van de eurolanden afgelopen nacht.
Aan die top kwam zelfs chantage te pas. Italië en Spanje wilden niet instemmen met het groeipact voordat er maatregelen werden genomen waardoor ze goedkoper zouden kunnen lenen.
Duurder
Spanje kreeg eerder maximaal 100 miljard euro toegezegd voor de zieke banken, maar de geldmarkten zagen dat als een verzwaring van de Spaanse staatsschuld, waardoor Spanje duurder uit was.
Door banken rechtstreeks te helpen, drukt de steun niet op de staatsschuld. Ook werd besloten dat het ESM geen voorrang heeft bij andere kredietverstrekkers van Spanje.
Iets wat Nederland, Finland en Duitsland eerder in de week nog blokkeerden.
Bankentoezicht
Al deze versoepelingen gaan gelukkig hand in hand met de komst van Europees bankentoezicht. Het is te hopen dat de Europese Centrale Bank, die deze taak krijgt, serieus werk maakt van dit toezicht, dat op nationaal niveau tekortschoot.
Het akkoord van afgelopen nacht mag de crisissfeer even verlichten, maar de gevolgen op lange termijn kunnen catastrofaal zijn. De omvang van de Spaanse bankencrisis is nog volstrekt duister. De problemen van Frankrijk zijn al helemaal onbekend.
Die problemen, inclusief de steun waarop Italië kan rekenen als dat nodig is, kunnen de Noord-Europese belastingbetalers nog duur komen staan.
Unaniem
Elke steunverlening moet wel unaniem door de lidstaten worden goedgekeurd. Het spreekt vanzelf dat ook de nationale parlementen hierbij worden betrokken: het is belastinggeld.
Het crisisberaad illustreert hoe leiders elkaar in een hoek drukken en daarbij zelfs chantage niet schuwen om hun zin te krijgen. Demissionair premier Mark Rutte (VVD) en de Duitse bondskanselier Angela Merkel, de strengsten onder de zeventien leiders, zwichtten. Wel wisten zij nog wat strenge voorwaarden los te peuteren.
Zo hoeft een land niet onder curatele - zoals Griekenland, Portugal en Ierland - maar moet het wel zijn huishouden op orde brengen volgens eerder gemaakte afspraken. Maar het blijft lastig oordelen of een land op de goede weg is.
Doorbijten
Rutte kwam donderdag in Brussel aan met de boodschap dat de Italianen nog maar even moesten doorbijten. Internationale journalisten concludeerden daarop dat Rutte kennelijk niet zag dat Italië al flink had gesaneerd. Dat er überhaupt wordt hervormd, is voor een land als Italië al heel wat.
Rutte en Merkel hebben het niet op een clash laten aankomen. Een geklapte eurotop zou de crisis alleen maar hebben verhevigd.
Feit is dat de Europese schulden ook zonder de vermaledijde euro-obligaties steeds verder worden vergemeenschappelijkt. En dat in een eurozone waar nuchtere Noord-Europeanen zich laten chanteren door geslepen Zuid-Europeanen.
CDA-leider Sybrand van Haersma Buma heeft hard uitgehaald naar premier Rutte, die afgelopen nacht op een EU-top in Brussel akkoord is gegaan met rechtstreekse steun aan banken. Lees meer