Gerrit Komrij is vooral bekend vanwege zijn polemieken
Alle lof voor Gerrit Komrij laat onverlet dat de overleden schrijver als cultuurcriticus weinig zinnigs te melden had
Ronald Plasterk was erg geschrokken door het bericht, meldde hij vanochtend op de radio. De dood van Gerrit Komrij betekende een grote schok voor de PvdA-cultuurdrager, die bewonderend sprak over een ‘rolmodel’, een man die altijd gelijk had.
Zulke loftuitingen zullen we vandaag nog vaak horen. En natuurlijk: Komrij had een zeer scherpe pen en speelde een belangrijke rol als propagandist van de poëzie. Zijn bloemlezingen werden een soort Bijbel van de Nederlandse dichtkunst.
Zijn eigen gedichten haalden helaas zelden het niveau van de door hem bewonderde grootheden en zijn romans zijn eigenlijk al min of meer vergeten voordat hij op 68-jarige leeftijd overleed. Komrij maakte vooral naam als polemist, als schrijver van zeer venijnige columns in NRC Handelsblad.
Minachting
Die stukjes waren vaak briljant geschreven met prachtige, memorabele formuleringen. Toch is raar dat nu juist een linkse politicus beweert dat de schrijver altijd gelijk had. De cultuurfilosoof uit Winterswijk koesterde namelijk een enorme minachting voor politiek in het algemeen en linkse politiek in het bijzonder.
Politiek vond hij een zootje, politici waren zakkenvullers, betrokkenheid bij het lot van ‘arrebeiers’ en andere minderbedeelden was ridicuul. Zijn aanvallen gingen vaak gepaard met denigrerende opmerkingen over het uiterlijk van zijn doelwitten, zoals over de bij de duurste hondenkapper van de stad getrimde baard van PvdA-voorzitter Max van den Berg.
Geweld
Veel argumenten bevatten de stukjes van Komrij zelden. Zoveel te melden had hij niet. Zijn oeuvre zal vooral herinnerd worden door het vermakelijke gescheld van een zich superieur wanende estheet die zich hoog verheven voelde boven de massa.
Misschien was het, en is het nog steeds, leuk om Maartje van Weegen omschreven te zien als ‘sprekende bisonkit’. Maar goed beschouwd waren al die schuimbekkende tirades weinig meer dan een papieren vorm van zinloos geweld.