VVD en CDA zullen niet meer met Wilders in zee gaan
Het merk PVV heeft een enorme deuk opgelopen. De nachtmerries van PVV-leider Geert Wilders zijn uitgekomen. De PVV is in tweeërlei opzicht een controversiële partij geworden: de partij roept herinneringen op aan de LPF en de politicus Wilders staat als politieke ambachtsman ter discussie.
Wilders heeft ook nog pech: de economische crisis dwingt politici tot het nemen van onprettige beslissingen. Terwijl Wilders net heeft gekozen voor een links-nationalistische verzorgingsstaat. Een onbetaalbare verzorgingsstaat! Is dat niet de meest strategische fout die Wilders heeft begaan?
Bijzonder
Het is de redactie van weekblad Elsevier gelukt om een bijzonder zomernummer te maken met mooie interviews en reportages. Daarin lezen we ook een interview met de PVV-leider. Redacteur Eric Vrijsen stelt Wilders een vraag die de kern van de politieke controverse vormt rond zijn persoon:
Vrijsen: Uw kiezers vinden u misschien te radicaal. Tegelijk vinden ze dat iemand het hardop moet durven zeggen. Daarop doorredenerend: ze geven u genoeg stemmen om invloed uit te oefenen, maar nooit zoveel dat u het voor het zeggen krijgt.
Geert Wilders: ‘In mijn hart hanteer ik het conflictmodel. Je kunt geen dingen aankaarten als je een kruising bent tussen CDA en ChristenUnie. Maar het conflict is niet mijn doel. Het is mijn methode. Uiteindelijk is consensus nodig. Anders sta je eeuwig aan de zijlijn. Ik durf allebei: conflict en consensus. Maar dat laatste niet tegen elke prijs.’
Hart
Wilders begint zijn antwoord met ‘in mijn hart’. ‘In mijn hart’? Een merkwaardige woordkeuze. Waarom 'hart'? Denkt hij zoals de oude Grieken dat het denken in het hart gebeurt? Nee, hij is belezen genoeg om te weten dat dat niet het geval is.
Is het wellicht een antwoord op de beschuldiging van zijn vijanden dat hij elke vorm van empathie mist? Wil Geert Wilders juist daarom benadrukken dat hij ook zijn hart betrekt bij het nemen van beslissingen?
Is het concept van conflict en consensus een hart-kwestie? Laat je een conflict ontstaan omdat je gepassioneerd bent en je emotie laat prevaleren boven je ratio? Hadden al die conflicten die Wilders heeft ontketend, slechts een emotionele grondslag? Ik weet het antwoord niet. Ik ga niet speculeren over het hart van Wilders. Ik heb nooit getwijfeld aan zijn vermogen om empathie te kunnen opbrengen voor iets buiten hemzelf.
Strateeg
Geert Wilders is een uitstekende politieke strateeg. Maar zijn antwoord correspondeert niet met de politieke realiteit. Geert Wilders had tijdens de Catshuis-onderhandelingen de mogelijkheid om consensus te bereiken voor het land en voor zijn kiezers. Maar dat heeft hij niet gedaan. Hier zou Wilders mij tegenwerpen: niet tegen elke prijs.
Maar hoe verklaart hij straks de winst van de SP en wellicht andere linkse partijen? Dan is de vraag: welke prijs was hoger? Consensus in het Catshuis of de overwinning van links? Dit wordt moeilijk uit te leggen.
Wilders is erg optimistisch over de toekomstige formatie en zijn rol daarin. Hij denkt dat de andere partijen uiteindelijk ook met hem gaan onderhandelen om de vorming van een linkse regering te voorkomen. Ook hier moeten we naar de realiteit kijken. Het CDA zal onder geen beding met Wilders onderhandelen. Ze doen het nooit meer: het CDA was bijna uiteengevallen.
Weerloos
De groep binnen het CDA die met Wilders heeft onderhandeld, is door Wilders weerloos en kwetsbaar gemaakt. Toen de Catshuis-onderhandelingen mislukten, was dat voor sommigen een teken om het CDA te zuiveren van de aanhangers van het minderheidskabinet. En dat gebeurde ook. Bijltjesdag is al geweest.
En de VVD? Ook de VVD kan Wilders niet meer serieus nemen. Ten eerste is het getalsmatig onmogelijk om alleen met de PVV te regeren. Ten tweede heeft de VVD-top geen vertrouwen in samenwerking met Wilders. Die samenwerking is mislukt. Bovendien kan op het programma van de PVV geen enkel regeringsbeleid worden gebaseerd waarmee de economische crisis kan worden bestreden.
Uitgespeeld
Wat gaat dan gebeuren? Is de rol van de PVV bij de vorming van de macht uitgespeeld? Het voorlopige antwoord luidt: ja.
De tegenstanders van Wilders zullen in de komende maanden de nadruk leggen op het feit dat een stem op Wilders een verloren stem is. Wie bezorgd is om zijn portemonnee, zal het advies krijgen om geen hobby te gaan drijven met zijn stem. Is dat dan het einde van Wilders’ partij?
Nee. Maar de PVV zal in de oppositie terechtkomen.
Lees het hele interview met Geert Wilders in het zomer-nummer van Elsevier. Nu in de winkel. U kunt hier een (proef)abonnement afsluiten, ook voor de iPad.