door
Simon Rozendaal
10 jul 2012
Er was veel ophef over de vermoedelijke ontdekking van het Higgs-deeltje
Onderzoekers hebben geld nodig. Toen ze vijftig jaar geleden in de ivoren toren zaten, kwam het geld vanzelf. Tegenwoordig echter moeten wetenschapsmensen op de trommel slaan om aan geld te komen.
Dat verklaart ten dele waarom er zoveel ophef is gemaakt over de vermoedelijke ontdekking van het Higgs-deeltje. In een vorige weblog heb ik al eens uitgelegd waarom ik daar een tikje sceptisch over ben.
Nog even snel dan: het is al lang geleden voorspeld, de familie is zo ongeveer compleet en de vondst verandert niet veel aan onze inzichten over hoe de natuur in elkaar zit.
Oorlog
Wat u moet weten is dat fysici lang bovenop de wetenschappelijke apenrots hebben gezeten. De Tweede Wereldoorlog (radar en kernbom) wordt wel de oorlog van de fysici genoemd, waar de Eerste de oorlog van de chemici was. En dan hebben deeltjesfysici op hun beurt bovenop de apenrots van de fysici gezeten.
Ze stonden hoog in aanzien en kregen bakken met geld, waardoor ze die prachtige ondergrondse deeltjesversnellers konden bouwen. Dat heeft fascinerende inzichten en veel Nobelprijzen opgeleverd. Maar zo langzamerhand valt er niet zo heel veel meer te ontdekken.
Natuurlijk, we weten nog niet wat donkere materie en donkere energie zijn, en we zijn ook wat antimaterie kwijt, maar de familie van elementaire deeltjes is min of meer af.
Spektakel
En dus voert CERN – de internationale researchorganisatie in Genève – hetzelfde toneelstuk op dat de NASA ook altijd doet wanneer ze daar een paar miljard nodig hebben. Ze maken veel spektakel rond een nieuwe ontdekking – bijvoorbeeld wanneer een satelliet van de NASA weer eens een gat in de ozonlaag ontdekt.
Dat mag. Sterker, ik beschouw subsidie voor wetenschap als een van de allerbeste bestedingen van belastinggeld. Veel beter dan uitkeringen, ontwikkelingshulp en kunstwerken waarvan je niet kunt zien wat de onder- en wat de bovenkant is.
Geld voor wetenschappelijk onderzoek leidt er doorgaans toe dat een land op termijn zowel slimmer als welvarender wordt.
Samenvatting
Maar dat hoeft toch niet gelijk door te slaan naar de kritiekloze adoratie die je zag bij Higgs, de lezing van Robbert Dijkgraaf en de terugkeer van André Kuipers?
Neem de DWDD-lezing van Dijkgraaf. Dat Matthijs van Nieuwkerk aan zijn voeten lag, soit. Het was zijn feestje en het is zijn stiel om zijn gasten enthousiast te verwelkomen. Maar kom op, Dijkgraaf gaf niet meer en niet minder dan een aardige samenvatting van twintig jaar wetenschapspagina’s in de krant.
En die bewondering voor onze held André Kuipers! Kom op, die man heeft een half jaar op 400 kilometer afstand gebivakkeerd, dichter bij nog dan Parijs, ware het niet dat de zwaartekracht tegenwerkt.