Blog

Algemeen

Wat is eigenlijk een 'echte Berlijner'?

door Oene van der Wal 9 jul 2012

Sommige wijken in Berlijn zijn hipper dan andere
Sommige wijken in Berlijn zijn hipper dan andere

In Berlijn vragen onbekenden vaak aan elkaar waar ze wonen. Het lijkt een soort maatstaf om te kijken of je wel trendy genoeg bent en in een buurt leeft waar ‘het’ gebeurt.

Zo vertelde een Amsterdamse mevrouw die hier al zeven jaar woont mij onlangs zonder omhaal dat ze in ‘het chique stuk’ van het populaire stadsdeel Prenzlauer Berg woont.

Mooi en duur
Ik vond het een beetje zelfvoldaan klinken. Maar toen dacht ik dat het eigenlijk best prettig is als iemand gewoon zegt dat hij mooi en duur woont en daar niet van alles aan af wil doen.

Dat maakte ik namelijk een week eerder mee. Een medewerker van het Berlijnse bureau voor toerisme liet weten dat ze in een fraai gesaneerd deel van, jawel, Prenzlauer Berg, woont. Het is er heel prettig. Ze heeft een groot appartement en veel vrienden in de buurt, vertelde ze.

Echte Berlijners
Maar wat ze nu zo jammer vond was dat ze in de voormalige arbeiderswijk nooit ‘echte Berlijners’ tegenkomt. Nu is er over de vermeende echte Berlijner veel geschreven - en maar weinig in complimenteuze zin.

Opvallend zijn vooral de vaak grote mond, de korte lontjes, het mekkeren over van alles en nog wat, de onmodieuze haardracht en kleding alsmede de overmatige alcoholconsumptie.

Oké, het is een karikatuur. Maar het is precies de echte Berlijner die de dame van de toerismepromotie op het oog had. Bedoeld worden nooit de families van juristen, artsen, ondernemers of hoogleraren die al generaties in de stad wonen. Ook de middenklasse hoort nooit bij de zogenaamde 'echte Berlijners'.

Volks
Echt Berlijns is kennelijk volks. In een stad met een overmaat aan 'white trash' is dat misschien ook niet verbazend. In het communistische Oost-Berlijn belichaamde de arbeider bovendien het ideale mensbeeld.

Maar ik vraag me af waarom iemand zegt dat zij die mensen zo graag in haar straat wil zien. Misschien uit schuldgevoel, omdat ze op een plek woont waar nog niet lang geleden arme lui woonden, wie weet.

De boulevardkrant Bild publiceerde deze week een grote foto van een drukbezet terras in het centrum van de stad. ‘Raadt u eens wie hier een echte Berlijner is’ luidde de kop in het Duits. ‘Niet één!’ antwoordde de krant zelf.

Het terras bleek gevuld met Europeanen en West-Duitsers. Allemaal echt. 

Tags

zie ook

7 reacties

  • Natuurlijk bestaat de oorspronkelijke Berlijner net als de oorspronkelijke Nederlander, Amsterdammer of Groninger bestaat. Dat dit niet exact in één karikatuur te vangen is doet daar helemaal en dan ook helemaal niets aan af.
    Het punt is dat de oorspronkelijke Berlijner uit een groep Berlijners komt die al eeuwen onderdeel zijn van de stad welke een GEDEELDE cultuur en culturele ontwikkeling hebben doorgemaakt.
    Veel manieren, woorden, betekenissen, gewoonten in al haar complexiteit zijn kenmerk van zo'n cultuur. Ze zijn inhoudelijk en persoonlijk gevormd door de eeuwenlange interactie en dynamiek van deze groep met de stad.
    Een mens is onder gedompeld in cultuur als een vis in het water.
    Niemand kan zich aan de normale cultuur onttrekken.

  • Overmaat aan white trash in Berlijn?
    Misschien zat daar wel een tussen.:)

    De echte Berliner herkent men in elk geval nog aan de taal.De "Berliner schnauze".
    Er is ook een light version ervan nu in Berlijn, maar die bedoel ik niet.
    Het beroemde dialekt is in Wedding, Friedrichshain und Prenzlauer Berg en andere arbeidersgebieden gesproken.
    Het had ook onderling verschil. Vroeger kon een Berliner horen horen uit welke wijk een ander kwam.
    Nu moet men blijkbaar vragen.
    Het dialect verdankte zijn unique soort aan vlaamse, joodse, franse,schlesische en saxische invloeden.

    Verder zijn er in Berlijn ook nog maar weinig echte Berliners. En zo ja, komen ze vooral voor in de voormalige oostgebieden.

    Na de oorlog vertrokken er al over een miljoen.

    Maar een kwart van de kinderen die nu in Berlijn geboren zijn, hebben ook ouders, die in Berlijn geboren zijn.

    Kortom Berlijn bestaat nu voornamelijk uit migranten.

  • Europeanen en West-Duitsers?

  • Moest denken aan 'Berlin Alexanderplatz', met de onovertroffen Günther Lamprecht in de rol van Franz Biberkopf. Dat was toch wel een 'rasechte' Berliner dacht ik, ook al stamt hij uit de 20'er jaren.

  • "Ich bin ein Berliner" Kennedy (in 1963?)In Berlijn.
    Maar betekent dat niet: "Ik ben een (soort) gebakje?"
    Volgens mij is de juiste stelling:
    Ich bin Berliner. Als dat klopt zou uw tekst tussen
    aanhalingstekens moeten staan. Dan is het citaat.

    met vriendelijke groeten,

    R. Visser