Word wakker Justitie: camera's werken niet!

Weinig overvallers laten zich tegenhouden door camera's

Een overvalplaag raast door Nederland. Ook dit weekend was het weer raak. Juweliers zijn zeer geliefd bij overvallers. Juwelen zijn waardevoller dan geld en makkelijker te stelen.

De overvallers worden steeds gewelddadiger en brutaler. Het gebruik van of dreigen met vuurwapens is aan de orde van de dag. Enige tijd geleden kwam een Haagse juwelier om het leven. Het gaat niet langer uitsluitend om professionele criminelen; vooral ook ontspoorde jeugd maakt zich schuldig aan dit soort gewelddadige overvallen.

Roekeloos
Daarom kan het uit de hand lopen, zoals in Den Haag. Een professionele dief weet dat hij zo min mogelijk geweld moet gebruiken. Een echte crimineel wil geen onnodige misdaden plegen die hem later kunnen worden aangerekend.

Maar de jeugdige crimineel is roekeloos en onberekenbaar. De bestrijding van deze plaag is nog niet begonnen. Er is zelfs nog niet serieus nagedacht over de vraag hoe deze plaag - de jeugdcriminaliteit en daarmee samenhangende overvallen - preventief dan wel repressief moet worden aangepakt.

Volgens de laatste cijfers worden de meeste overvallers niet eens geïdentificeerd en gearresteerd. De economische malaise en de groei van jeugdwerkloosheid zullen tot een toename van jeugdcriminaliteit leiden. Welk wapen heeft men in de strijd tegen de overvallers? Wat zou de overvallers kunnen weerhouden van het plegen van een overval?

Utopisch
Na de aanslagen in Londen in 2005 werd de camerabewaking plotseling erg populair. Velen waren enthousiast over de beelden die constant te zien waren vanuit Londen. Ik herinner me dat indertijd zelfs mijn linkse vrienden onder de indruk waren van die Londense camerabewaking. Het duurde niet lang tot ook Nederland de utopische wereld van camerabewaking adopteerde. Nederland barst nu letterlijk van de bewakingscamera’s.

Overal waar u komt, staat een camera. Maar met welke reden? Zijn ze effectief - onze privacy nog even buiten beschouwing gelaten?

'Cameratoezicht is niet effectief,' meldde De Telegraaf enige tijd geleden. Deze bevinding is niet afkomstig van criminologen of pacifisten: ‘Cameratoezicht is niet effectief en het houdt criminelen niet af van crimineel gedrag of het veroorzaken van overlast. Dat blijkt uit onderzoek van het onderzoeksprogramma Politie en Wetenschap van de Politieacademie.’

Niet gek
Directeur Politie en Wetenschap van de Politieacademie Frits Vlek vertelde de media dat vooral zogenoemde 'berekenende daders' veel weten over het gebruik van cameratoezicht. Zij kennen de technische mogelijkheden van de camerabewaking, maar ook de beperkingen ervan. Ook zouden ze volgens Vlek weten hoe ze uit het zicht van de camera's kunnen blijven.

Is dat vreemd? Nee, een beroepscrimineel is niet gek, hij verdiept zich van tevoren in de omgeving waar hij een overval wil plegen.

Hoe zit het met de 'domme' overvallers en geweldplegers? Uit het onderzoek bleek dat deze groep helemaal geen boodschap heeft aan camerabewaking. Deze groep handelt driftmatig. Het gaat hier vaak om recidiverende jeugdcriminelen.

Conclusie: professionals weten de camera’s te omzeilen en driftmatige criminelen laten zich door camerabewaking niet weerhouden van het plegen van een misdaad. De camera’s werken dus niet preventief.

Voor de sier
Zijn de camera’s dan van belang voor opsporing en vervolging van delinquenten? Oftewel: zijn de camera’s achteraf effectief? Ook hier helpt camerabewaking zelden bij de opsporing van professionals. Bij de opsporing van de driftmatige delinquent helpt de camerabewaking wel. Is het geruststellend dat zij voor de zoveelste keer worden veroordeeld? Is het niet belangrijker om deze groep weg te houden van het plegen van misdaden?

De camerabewaking is er vaak ook voor de sier. Live meekijken om bij wetsovertredingen direct te kunnen ingrijpen, gebeurt volgens de onderzoekers vaak niet. Wat doen gemeentes dan met al die camera’s? ‘Vaak schaffen gemeenten de camera's wel aan en hangen ze die op strategische punten, maar vergeten ze de mankracht om live te kunnen meekijken.’

Niet effectief
De beleidsmakers op het ministerie van Veiligheid en Justitie zijn kennelijk nog niet doordrongen van het feit dat onder deze economische omstandigheden de criminaliteit grover vormen kan aannemen. Het is de taak van beleidsmakers op deze feiten te reageren.

De feiten worden echter niet door de beleidsmakers, maar door de wethandhavers geconstateerd: overvallen nemen toe en camerabewaking is niet effectief.

Het wordt tijd dat het ministerie van Veiligheid en Justitie wakker wordt en instrumenten ontwikkelt om de toename van criminaliteit in de vorm van openbare geweldpleging en overvallen effectief te kunnen bestrijden.

De overvallers zullen ooit een ware plaag worden voor justitiële autoriteiten.