door
Paul Lieben
7 aug 2012
Het kan best zijn dat sport verbroedert
Het kan best zijn dat sport verbroedert, maar een belangrijker les van de Olympische Spelen, WK’s en andere belangrijke evenementen is dat de naties en de gevoelens erachter springlevend zijn. Er is simpelweg geen alternatief voor, omdat mensen gewend en geprogrammeerd zijn om in groepen te leven met soortgenoten. Groepsgenoten die letterlijk en figuurlijk dezelfde taal spreken en dezelfde gewoontes en gebruiken hebben.
Menselijke natuur
Maak dat Europa maar eens wijs. Daar denken politici dat ze de menselijke natuur wel even kunnen omvormen. Omdat die politici daadwerkelijk idealen hebben. Of omdat ze er zelf alle belang bij hebben. Of de motieven nu idealistisch of opportunistisch zijn, het maakt niet uit; er schuilt allebei gevaar in. Natuurlijk liggen er ook gevaren in overdreven nationalisme; verschrikkelijke oorlogen getuigen daarvan, maar dat los je niet op door mensen gedwongen samen te brengen in verbanden waarvan zij geen deel wensen uit te maken.
De claim ondertussen dat dankzij de EU oorlogen uitblijven, is onbewijsbaar en wat mij betreft ook onwaarschijnlijk. In de eerste decennia na de Tweede Wereldoorlog was er ook vrede en toen was Europa nog lang niet zo opgetuigd als nu. Er werd toen op een logische manier samengewerkt, zonder overspannen verwachtingen en eisen.
Mond houden
Dat dat nu wel anders is, blijkt maar weer eens uit citaten van de Italiaanse premier Mario Monti, die stelde dat nationale regeringen zich niet moeten laten ‘vastbinden’ door hun parlementen. ‘Als regeringen zich voor hun besluiten volledig afhankelijk maken van hun parlementen, zonder eigen bewegingsruimte voor onderhandelingen te handhaven, leidt dat eerder tot een breuk in Europa dan tot een nauwere integratie.’
Was deze boodschap dan gericht aan Griekenland, of dichter bij huis, Italië zelf? Nee, natuurlijk niet, die was gericht aan de Duitsers en de Nederlanders. De betalers van dienst die gewoon geld moeten schuiven en voor de rest hun mond moeten houden. De hoon en agressie die opstijgen wanneer ze eens kanttekeningen plaatsen bij grootschalige inkomensoverdrachten zonder garanties zijn ongekend. Zo is er groeiende irritatie over ‘onze’ premier in Europa, blijkens een artikel in de Volkskrant van afgelopen weekend. Onbegrijpelijk, want hij heeft totnogtoe alleen maar ingestemd met die ongebreidelde zuidwaartse garantstellingen en geldstromen.
Januskop
Over de premier gesproken; hij zegt vooral pragmatisch te willen opereren en geen behoefte te hebben aan discussies over de toekomst van Europa. Dit is - netjes geformuleerd - op termijn, ook op korte termijn, natuurlijk niet houdbaar. Noch voor de interne markt (Nederland zelf), noch voor de externe markt.
Je zou het ook wat lafjes kunnen noemen. Blind geld blijven schuiven, zonder een idee waar je naartoe wilt, getuigt niet echt van ‘goed bestuur’. Ik gaf in dit verband voorts eerder aan dat Rutte een Januskop vertoont wat Europa betreft; hij vertelt in verschillende kringen verschillende verhalen. Dat Janushoofd werd Rutte direct daarna door diverse partijen in de Kamer ook verweten, maar hij gaf geen krimp.
Europese heilstaat
Over hoon gesproken; iedereen die de weg naar de Europese heilstaat waagt te kritiseren, valt deze ten deel. In een opiniestuk in de Volkskrant werd verontwaardigd gereageerd dat ik Europa met Orwell’s Animal Farm had vergeleken. En onszelf in de rol van het verknechte werkpaard had gecast. Wat er aan die vergelijking mank ging, werd maar niet duidelijk in die reactie.
De betreffende auteur had dan ook al moeite met lezen; hij dacht dat ik Pechtold als werkpaard had betiteld. Nou, dáár zou ik hem nou nóóit van willen beschuldigen. Hij is – als zovele Europa-adepten – op z’n best een luxepaardje dat de rekeningen voortdurend elders neer wil leggen. Het grappige is dat nu veel van die luxepaardjes op andermans kosten in Londen aan het juichen zijn.
Juichen om de nationale successen, waar ze zo de schurft aan lijken te hebben en die ze willen uitbannen. De ironie zal ze wel ontgaan of ze doen net alsof. Of ze spoelen deze weg in het Heineken House.