door
Paul Lieben
11 sep 2012
Elke partij kan in Nederland een buitenproportionele rol spelen
'We gaan elkaar weer ceremonieel het hoofd inslaan.' Dat is de kern van verkiezingen Nederlandse stijl, zo schreef ik een week of wat geleden.
En dat is gebleken: Mark Rutte die schetst dat Nederland met de PvdA de afgrond tegemoet gaat. En de PvdA die omgekeerd stelt dat de VVD straks arme groepen gaat platwalsen en slecht is voor het onderwijs. Dat wordt een leuke combi, als ze elkaar in de armen vallen straks!
Huwelijk
Want inderdaad zagen we bij het laatste debat plots een kentering. Mark en Diederik leken opeens wat liever voor elkaar. Meestal maak je pas ruzie ná het voorgenomen huwelijk, zo realiseerden ze zich plots.
Want nog even en dan is het tijd voor een ander gebruik na het ceremonieel hoofden inslaan; het ceremoniële handen schudden. En dat gaat een wat bezoedeld feestje worden als die handen daadwerkelijk druipen van het bloed.
Aartsvijanden
Er is de laatste weken dus volop sprake geweest van schijnbewegingen, schertsvertoningen en ballonnen blazen; tot in het Jeugdjournaal toe ontkwamen we er niet aan. Een beetje van het niveau Jan Klaassen en Katrijn en de te vangen boeven erbij.
Want het zit er dik in dat de zogenaamde aartsvijanden VVD en PvdA in het vervolg weer samen door een deur moeten. CDA en D66 hebben hier inmiddels ook al – tot vervelens toe – op gewezen.
Vervelend omdat zij in die positie niet veel anders zouden opereren. Het is een beetje een ziek bijverschijnsel van ons kiesstelsel met weinig directe prikkels en veel partijen. En CDA en D66 tonen zich eveneens tamelijk principeloos als de macht het voorschrijft.
Europa
Neem nu D66. Ik heb eindelijk antwoord gekregen op een prangende vraag: 'Hoe kan het zo zijn dat een partij die meer en directe democratie zegt na te streven, deze zo makkelijk ter zijde legt als het om Europa gaat?'
Ik heb eindelijk antwoord gekregen, zij het niet van Alexander Pechtold, maar van oud-partijleider Thom de Graaf. Hij zegt tegen nu.nl: 'Kroonjuwelen niet zo belangrijk voor D66.' Dat vermoeden rees al toen hij - ongekozen en wel - burgemeester werd.
Voorts vindt hij het niet heel belangrijk of er forse zetelwinst komt: 'Voor mij is het allerbelangrijkste dat D66 een zetelaantal heeft wat Pechtold in staat stelt een doorslaggevende rol te spelen.'
Kroonjuwelen
'Nodig zijn voor een meerderheid is minstens zo belangrijk als veel zetels hebben.' D66 blijkt een partij als alle andere, want als de kroonjuwelen niet zo belangrijk zijn, wat is dan nog je feitelijke meerwaarde bij regeringsdeelname? Geert Wilders (PVV) bashen en Europa ophemelen? Misschien dat de kiezers dat zat zijn en de peilingen daarom net zo weinig verheffend.
Ik ga nu even door op D66 omdat de houding van deze partij tekenend is voor de betonrot van onze democratie, zowel op binnenlands als Europees niveau. Elk partijtje, hoe miniem ook, kan een buitenproportionele rol spelen.
Of het nu D66 of tegenpool SGP is; buitensporig veel invloed kan worden verworven. Binnenlands zal er echt een directere band tot stand moeten komen met de kiezer door bijvoorbeeld een districtenstelsel in te voeren. Of zoals in Zwitserland, meer bepalende referenda in te voeren.