door
Leon de Winter
26 sep 2012
Relschoppers in Haren, bijna alleen maar mannen
Over de rellen in Haren schreef de misdaadredacteur van Elsevier Gerlof Leistra het volgende: ‘Ouders moeten hun kinderen aanspreken op hun wangedrag en de gevaren van de gevolgen van overmatig gebruik van drank en drugs. De politie moet beter in beeld zien te krijgen wie dreigen te ontsporen. Het probleem is veel omvangrijker dan dat van voetbalvandalisme.’
Dat zijn brave woorden. Gerlof wil dat ouders hun kinderen ‘aanspreken’. Hoe stelt Gerlof zich dat voor? Kopje thee, koekje erbij, en dan: ‘Lieve Evert, veel drinken en blowen is niet goed. Met mate, of liever niet. Dringt dat tot je door?’ En Evert antwoordt: ‘Natuurlijk, papa. Ik zal het niet doen.’ Daarna kruipt Evert weer achter zijn Grand Theft Auto of Assassin’s Creed en gaat virtueel op moord- en/of rooftocht.
Driften
Onze moderne samenlevingen zijn niet ingericht op de driften van opgroeiende jongens en jongemannen. Zij moeten zich onderwerpen aan gedragsnormen die haaks staan op hun behoeften. Op school doen ze het veel minder goed dan meisjes, op de universiteit laten ze het ook in toenemende mate afweten. Rolmodellen die mannelijk en krachtig zijn, vinden ze alleen in films en in games. We hebben een serieuze mannencrisis.
Wat mij verbaast aan Haren is niet dat het gebeurd is, maar dat het zo weinig gebeurt. Jongens en jongemannen zoeken geweld en spanning op – voor de kick, omdat ze dat voelen, omdat hun hele wezen om actie, gevaar en geweld schreeuwt.
We kunnen ze niet meer naar een oorlogje op een exotisch eiland sturen – die hebben we niet meer. We hebben nauwelijks een leger, dus ook geen actieve dienstplicht. De koopvaardij is een schim van wat het ooit was. Wat doen we met onaangepast jongensgedrag? We doen net of het niet bestaat of we onderdrukken het of we geven het een naam als ADHD. Mannengedrag hebben we zoveel mogelijk gedomesticeerd en ontkracht. Daar betalen we een prijs voor.
Mietje
In 2009 was ik aanwezig bij de prijsuitreiking van de hoogste klas van de ‘middle school’ die mijn zoon bezocht. 25 leerlingen kregen een prijs voor hun prestaties – 24 daarvan waren meisjes. Die ene prijswinnende jongen was een mietje (in de ogen van mijn zoon). Waren al die jongens dom, stom, achterlijk? Nee. Middelbare scholen zijn ingericht voor meisjes, die bij machte zijn hele dagen op hun kont te zitten en informatie op te nemen. De behoeften van jongens worden ernstig ondergewaardeerd.
De zeer gewelddadige games en actiefilms die in onze tijd worden geproduceerd, vervullen een sterke behoefte bij jongens. En als ze in de echte wereld de kans krijgen, gaan de meest ondernemende, en de meest gefrustreerde, los.
Reservaten
Dit lossen we niet op met ouders die hun ‘kinderen aanspreken op hun wangedrag en de gevaren van de gevolgen van overmatig gebruik van drank en drugs’. Kom op. We leven in een zeer vreedzame tijd, en jongens zullen altijd rotzooi zoeken, totdat ze helemaal ontmand zijn en in reservaten computergames spelen.
Bij Pauw & Witteman probeerden de burgemeester en de korpschef van Haren hun volslagen gebrek aan kennis en inzicht te verbergen – dat deden ze niet goed. Het was zielig om te zien hoe deze twee geen idee hadden wat er ging gebeuren en nog steeds geen idee hebben wat hen overkwam. Er kwamen heel veel jongemannen langs om eens lekker tekeer te gaan. Daar helpt geen ouder aan, geen Gerlof, geen ME’er. Ze kwamen om rotzooi te trappen, en rotzooi trappen, aangemoedigd door een berichtje op Facebook of een anti-islamfilmpje op YouTube, is fijn.
Geen doden
Wat doen we met pubers en adolescenten wier volwassenwording, door onze welvaart en verzorgingsstaat en androgyne waarden en normen, heel lang kan worden uitgesteld door het ontbreken van directe verantwoordelijkheden ten aanzien van voeding, seks, geld?
Misschien moeten we weer eens aan jongensscholen denken als we niet willen dat onze zonen hun jaren des onderscheids doorbrengen voor een schermpje, in een virtuele wereld die spannender is dan de echte.
Gelukkig hadden ze in het noorden even Haren. Geen doden gevallen. Een hoop dure ellende voor de betrokkenen, aan hun lot overgelaten door de autoriteiten, daarover geen misverstand. Maar verder valt het allemaal nog mee.