door
Leon de Winter
7 sep 2012
Volgens linkse partijen, zoals de SP van Roemer, is er een sociaal tekort in Nederland
Wat je continu hoort bij de zogenaamde 'linkse' partijen, is hun bewering dat er een sociaal tekort is in Nederland. Wanneer de vertegenwoordigers van GroenLinks, de PvdA en de SP aan het praten slaan, hebben ze in elke zin de opvatting verwerkt dat Nederland 'socialer' zou moeten zijn. De ‘sterkste’ schouders moeten de ‘zwaarste lasten’ dragen, de ‘rijken’ moeten ‘eerlijker’ bijdragen. Zo zeggen ze dat bij links.
In Nederland, waar de staat onder dreiging van gevangenisstraf een groot deel van je inkomen kan wegnemen, wordt meer dan de helft van wat we allemaal verdienen opnieuw door die staat verdeeld.
Modaal gezin
Hoe werkt dat uit bij een gewoon modaal gezin met twee kindjes, een gewoon gezin in een gewone wijk?
Daar verdient de vader, of moeder, 33.000 euro bruto. Daarmee kun je rondkomen. Het is geen vetpot waarmee je een Ferrari kunt aanschaffen, maar je kunt een menswaardig bestaan leiden.
Wat legt de overheid - lees: de bovenmodale inkomstenbelastingbetaler, de winstbelastingbetaler, de btw-heffingen - op dat bruto bedrag erbij? Om te beginnen krijgen de kindjes 15.000 euro per jaar voor hun educatie. Dat geldt voor elk kind in Nederland. Rijk of arm, elk kind krijgt gemiddeld 7.500 euro. Daarmee kan het kind zich ontwikkelen en zijn best doen om straks twee of drie of tien keer modaal te gaan verdienen, tenminste, als Emile Roemer niet aan de macht komt.
Motivatie
Is 7.500 euro per kind genoeg? Ja. De verschillen in het benutten van kansen komen niet voort uit de financiering van verschillende scholen (in goede en slechte wijken) maar uit het opleidingsniveau van de ouders, en de daarmee samenhangende motivatie en het daarmee samenhangende vermogen om hun kinderen te begeleiden. Achterstandskinderen kunnen zelfs nog meer krijgen dan 7.500 euro per jaar.
De gezondheidszorg kost per persoon in Nederland 5.400 euro per persoon per jaar. Dat is dus voor ons gemiddelde modale gezin 21.600 euro per jaar. Als ze dat geld niet nodig hebben, komt dat bij een ander erbij. Als ze meer nodig hebben, komt gaat dat af van een ander die gezonder is. Maar gemiddeld is dat hun deel van het enorme bedrag dat in Nederland de gezondheidszorg kost.
Koek
Netto heeft dat gezin, in directe zin, 24.500 euro per jaar te besteden. Maar hun aandeel van de koek die via belastingen wordt bekostigd, afgezien van kinderbijslag (in dit geval 2.000 euro gemiddeld voor de twee kinderen samen), huurtoeslag en eventueel andere subsidievormen, bedraagt 21.600 euro gezondheidszorg plus 15.000 euro onderwijskosten… is 36.600 euro.
Ofwel, in ons, volgens de linkse partijen, landje met het ernstige, chronische sociale tekort worden voor een modaal gezin met twee kinderen de mogelijkheden om ziektezorg en onderwijs te genieten geheel door de anonieme belastingbetaler overgenomen.
De enorme kosten van ziektezorg en onderwijs – zo ongeveer de belangrijkste kostenposten elders in de wereld, en zonder twijfel, naast voldoende voedsel en veiligheid, het belangrijkste in elk gezin, waar dan ook - bedragen 150 procent van het netto inkomen van dat modale gezin.
Loonstrookje
Op geen enkel loonstrookje staan die kolossale bedragen vermeld. Onzichtbaar blijft wat elke burger in Nederland aan gezondheidskosten van de belastingbetaler krijgt. Onzichtbaar blijft de onderwijskosten van elk kind: gemiddeld 7.500 euro per jaar.
Toen Ronald Plasterk (PvdA) ooit in zijn rol van minister van Onderwijs aankondigde dat de schoolboeken gratis zouden zijn, dacht ik: wat aardig van de schoolboekenuitgevers, geven ze die allemaal weg? Maar Plasterk deed niks anders dan de illusie verspreiden dat de overheid zomaar via de schoolboekenuitgevers dingen kan weggeven. Voor die dure schoolboeken werd betaald. Door de belastingbetaler. En Plasterk deed net of het gratis was. Alsof onderwijs niks kost. Alsof gezondheidszorg niks kost, of alleen de eigen bijdrage.
Tel al die kosten op. Reken eens uit wat op een modaal inkomen door de belastingbetaler – onder dwang, via de overheid – wordt bijgestort. Dat is elk jaar een vermogen.
Levensonderhoud
Wie dus alleen kijkt naar dat kale bedrag van modaal, ziet het grootste deel van de kosten van het leven als burger in Nederland niet. Het wordt tijd dat we anders gaan kijken naar ‘vanzelfsprekende’ kosten als onderwijs en gezondheidszorg.
Het levensonderhoud, waarin de kosten van gezondheidszorg en onderwijs de grootste posten zijn, wordt voor meer dan de helft door de belastingbetaler gefinancierd. Nee, niet door de overheid. Door de belastingbetaler. En hoe meer hij verdient, des te meer hij via het progressieve stelsel bijdraagt.
Wil ik dit verzorgingsmodel laten voortbestaan? Vanzelfsprekend, zo lang als maar mogelijk is. Maar het is duur en elk jaar moeten we grote bedragen lenen om dit stelsel in leven te houden. Hoe het anders kan? Niemand weet het precies. Langer als hoogopgeleide in gezondheid doorwerken, lijkt het recept te zijn om ook onze kinderen en kleinkinderen van dit stelsel van gedwongen solidariteit te laten genieten.
Uit de nek
Zodra je deze cijfers ziet, weet je dat links uit de nek kletst. Klinkt allemaal indrukwekkend, meer sociaal zijn en zo. We zijn socialer dan welk land in de wereld dan ook - samen met de Scandinaviërs. Dat is mooi. Een reden voor nationale trots. Maar beweer niet dat de meerbedeelden en de winstgevende bedrijven de minderbeelden laten barsten. Dat doen ze niet.
Vergeleken met de meeste landen in de wereld is Nederland een sociaal paradijs. En dat is mogelijk door de vele belastingbetalers die het toelaten dat de overheid de helft van hun inkomen afpakt, een btw-tarief van 21 procent hanteert, en al dat geld naar eigen goeddunken herverdeelt.
Wat een wonderlijk rijk, sociaal land is dit Nederland. Laten we er voorzichtig mee omgaan.