Nieuws

Algemeen

Werken onder je niveau

door Administrator 27 jan 2005

Werken onder je niveau

De helft van de afgestudeerde academici en hbo’ers heeft een eerste baan onder hun niveau. Als het maar niet lukt om die geschikte baan te vinden, kun je alvast een trapje lager beginnen. ‘Maar blijf daar nooit langer dan een jaar!’ Het antwoord op zes prangende vragen.

In de slechtere arbeidsmarkt van dit moment zul je soms met minder genoegen moeten nemen. Ewout Bolhuis (37) is recruiter bij YER, het grootste werving- en selectiebureau onder startende hbo’ers en academici: ‘Eind jaren negentig was de vraag zo groot dat veel pas afgestudeerden boven hun niveau aan het werk gingen. Ze waren meteen senior consultant.

Dat is tegenwoordig anders, ze beginnen als junior en hebben het gevoel dat ze misschien onder hun niveau zitten. Ze vergelijken het met de riante situatie van voorheen, terwijl een juniorplek eigenlijk de plek is waar ze horen.’

Maar wat betekent het eigenlijk: onder je niveau werken? Elsevier behandelt zes belangrijkste vragen om ervoor te zorgen dat je cv geen schade oploopt als je een baan onder je niveau aanneemt. Het is juist de kunst om er beter uit te voorschijn te komen.

1 Wat doe ik: een jaar naar Australië of aan de slag?
2 Moet ik dan maar overal op solliciteren?
3 Voor welk bedrijf kies ik: een klein bedrijf of een groot concern, desnoods op de postkamer?
4 Kan ik uitwijken naar een stageplaats of vrijwilligerswerk?
5 Hoe geloofwaardig ben ik als ik langer dan een jaar onder mijn niveau blijf werken?
6 Ik solliciteer me suf, maar kom geen steek verder. Hoe kan ik me onder mijn niveau toch profileren?

1 Wat doe ik: een jaar naar Australië of aan de slag?
Joop Muller (44) is senior adviseur bij loopbaanadviesbureau BCR: ‘Als je graag naar Australië wilt, is het nu misschien wel de beste tijd. Maar zorg er dan wel voor dat je daar ook werkt.’ Recruiters zijn in de eerste plaats huiverig voor gaten in het cv.

Als je graag naar Australië wilt, is het nu misschien wel de beste tijd
Nu is de tijd om op reis te gaan

Een periode die niet wordt benoemd, kan op zijn negatiefst worden uitgelegd: gevangenisstraf, opname in een psychiatrische inrichting. Ook een gemaakte reis is het vermelden waard, vooral als je geen andere internationale ervaring hebt.

Dat hoeft iet per se op afstudeerniveau te zijn, maar het is ook niet je studentenbaantje van 10 uur per week. ‘Een deel van de pas afgestudeerden is zeer gedreven. Het andere, veruit grootste deel zal echter gewoon het werken moeten leren.’ Dat betekent heel basaal een paar weken achter elkaar vroeg opstaan, maar ook leren om onder druk te presteren, verantwoordelijkheden te dragen, afspraken na te komen en om te gaan met collega’s.

Werken is altijd beter dan fulltime solliciteren. Lastig, want solliciteren kost meer tijd dan vroeger. ‘Brieven schrijven kan in het weekeinde, en als je op een gegeven moment vier gesprekken per week hebt, gaat daar heus wel wat uitrollen. Heb je maandenlang vier gesprekken per week, dan doe je iets fout.’ Als je een baan hebt, zeg dan nooit dat je aan het solliciteren bent. Wees dus creatief met smoezen en vrije dagen opnemen.

Volgens de deskundigen kun je een halfjaar zoeken en solliciteren. Heb je dan nog niets op afstudeerniveau gevonden, dan is een baan onder niveau op dat moment een acceptabel alternatief.

2 Moet ik dan maar overal op solliciteren?
Nee. De motivatie van keuzes is belangrijk. Dat kan alleen met een duidelijk doel voor ogen. Loopbaancoach Muller: ‘Bedenk eerst waar je uiteindelijk terecht wilt komen. Deze stap onder je niveau moet een afgeleide zijn van de volgende stap.’ Laat je testen, lees boeken en vraag vrienden om een oordeel.

Volgens recruiter Bolhuis van YER zijn die daar heel geschikt voor. ‘Ouders zijn vaak minder goede raadgevers.’ Houd in gedachten dat hoe beter je je voelt bij deze stap, hoe beter je hem straks weer kunt verkopen in een volgend sollicitatiegesprek. Bolhuis adviseert om in elk geval in de branche óf in een soortgelijke functie als die waar je terecht wilt komen, te gaan werken. Anders raak je te ver verwijderd van je doel.

‘Wil je een baan op niveau bij een bank, dan is het hartstikke goed als je baliemedewerker bent geweest.’ Wil je een marketingfunctie, dan is die misschien al in te vullen bij een klein bedrijf.

Voordeel is dat je begint met het opbouwen van kennis van de branche, maar ook een netwerk in die richting kunt gaan opbouwen. Volgens Ruud de Jong (55), recruiter bij LogicaCMG, kan ook een andere weg worden gekozen: ‘Bij ict’ers zijn de communicatieve vaardigheden vaak wat minder. Kies dan juist voor een baan waar je die leert ontwikkelen.’

Welke weg het ook wordt: bij een volgende sollicitatie laat je zien dat je hebt nagedacht en gedreven bent. Gedrevenheid en gericht enthousiasme zijn eigenschappen die werkgevers aanspreken.

De kans dat interessante functies voorbijkomen is groter bij een groot bedrijf
Kies je voor een groot of klein bedrijf?

3 Voor welk bedrijf kies ik: een klein bedrijf of een groot concern, desnoods op de postkamer?
Een klein bedrijf biedt inhoudelijk de meeste kansen. Meestal is er daar meer ruimte om verschillende dingen aan te pakken, terwijl je in een groot bedrijf als specialist wordt ingezet. Is je doel echter om uiteindelijk in datzelfde grote concern te werken, dan kan zelfs de postkamerfunctie een optie zijn. Al is een carrière van postkamer tot Raad van Bestuur niet erg waarschijnlijk.

Kijk wel uit voor functies met een zogeheten natuurlijk glazen plafond. Het hangt een beetje van het bedrijf af, maar in de regel is de functie van secretaresse niet erg geschikt om door te stromen. Kies dan eerder voor assistent- of junior-functies.

Ewout Bolhuis van YER: ‘Een voordeel van een klein bedrijf is dat je zichtbaarder bent. Ze zullen sneller aan je denken als er een interessante functie voorbijkomt. Maar daar staat tegenover dat de kans dat dat gebeurt, statistisch kleiner is dan bij een grote onderneming.’

Bij YER zijn ze niet kapot van kandidaten die aangeven zo graag bij pakweg Unilever te willen werken. Bolhuis: ‘Als er wordt doorgevraagd, blijkt de motivatie meestal flinterdun.’ Voor veel studenten is het bedrijfsleven onbekend. Concreet zijn voor hen alleen de grote namen.

Van de studenten solliciteert 80 procent bij 20 procent van de bedrijven. Vergroot de kansen door de laag daaronder aan te schrijven. Bolhuis: ‘Kijk naar wat kleinere bedrijven die ook in de branche zitten waar je graag wilt werken. Misschien is daar zelfs al de gewenste functie beschikbaar.’

De kans dat een stage uiteindelijk op een baan uitloopt, is vrij klein
Stage lopen?

4 Kan ik uitwijken naar een stageplaats of vrijwilligerswerk?
Klinkt beide reuze nobel, maar ze vergroten carrièrekansen niet noemenswaardig. Bedrijven zijn best enthousiast om stagiairs tijdens hun studie te begeleiden. Afgestudeerden zijn echter snel lastig.

Ze passen immers niet meer in de standaardprocedure. Ze hebben geen stagebegeleider. Ze hebben geen onderzoeksvraag om in hun verslag te behandelen. Ook meelopen is in veel bedrijven eerder een last – zeker in deze tijden – dan iets waar werkgevers graag tijd voor vrijmaken. Maar er zijn uitzonderingen. Je kunt een bedrijf dus altijd bellen om te vragen hoe ze er tegenover staan.

De kans dat een stage uiteindelijk op een baan uitloopt, is sowieso vrij klein, zegt ook Drieske Mangnus (29), recruiter bij het Ministerie van Financiën: ‘Bij ons gaan op dit moment alle interne sollicitanten voor'.

Een stageplaats is zeker handig voor wie graag bij een ander bedrijf verder wil, maar daar alleen binnenkomt met relevante werkervaring.

Ook vrijwilligerswerk als voltijds dagbesteding is vaak geen lekkere binnenkomer. Ewout Bolhuis: ‘Wil je in de harde zakenwereld werken en ben je nu aan het wandelen met bejaarden, dan zal een werkgever zich afvragen: past die wel in onze cultuur?’

5 Hoe geloofwaardig ben ik als ik langer dan een jaar onder mijn niveau blijf werken?
Daar is iedereen het over eens: een jaar is echt het maximum. Korter is nog beter. LogicaCMG recruiter De Jong: ‘Gevoelsmatig duren elf maanden een stuk korter dan een jaar.’

Houd dat heel goed in gedachten als je onder je niveau werkt, want je kunt je er heel lekker in voelen. Leuke collega’s, iedereen vindt je ook zo aardig, ze waarderen je, en ach, dan krijg je iets minder betaald, maar is dat nou zo erg?

Ga je niet in de baan onder je niveau profileren
Profileer je niet in een baan onder je niveau

6 Ik solliciteer me suf, maar kom geen steek verder. Hoe kan ik me onder mijn niveau toch profileren?
In de eerste plaats door het werk waarvoor je bent aangenomen, goed te doen. Onder je niveau werken heeft als risico dat je het werk ook onder je niveau gaat uitvoeren omdat er onvoldoende prikkels zijn. Dat roept irritatie op bij collega’s en zal je niet verder in het bedrijf brengen.

Je meteen overal mee bemoeien, wordt ook niet op prijs gesteld. Vraag na een maand aan de leidinggevende of er misschien nog een bureauklus is die je erbij kunt doen. Ben je bezig met zo’n extra klus, zorg ervoor dat iedereen het als jouw project ziet. Wordt er iets mee gedaan, dan ben jij erbij. Let wel: ga je niet in de baan onder je niveau profileren. Van een secretaresse die een kast netjes heeft opgeruimd, zal niemand denken dat zij meer in haar mars heeft.

Belangrijk is ook dat ze weten wie je bent in de organisatie. Fysiek zichtbaar zijn, contacten leggen, mensen moeten je werk kennen. Zorg ervoor dat je een band krijgt met andere collega’s.

Bolhuis: ‘Iedereen heeft weer een eigen professioneel netwerk.’ Vertel vooral ook dat je een andere opleiding hebt gedaan waar je graag in verder wilt. Ruud de Jong hoort soms van werknemers die avond aan avond hebben zitten studeren. Pas als ze weggaan, wordt dat bekend. ‘Ronduit zonde, misschien was dat ook voor ons nuttig geweest.’

Natuurlijk bestaat het risico van overdrijving. Bolhuis: ‘Wees een haantje de voorste met realiteitszin.’ Ga dus geen koffie brengen naar de Raad van Bestuur.

Door Anouk Turkenburg

Dit is eerder gepubliceerd in Elsevier Thema Carrière, mei 2004

zie ook

0 reacties