door
Administrator
23 jun 2006
De achtste in de serie Alle Amerikaanse Presidenten: Martin van Buren (1837 - 1841)
Aan het einde van zijn leven, boerde Martin van Buren aan de voet van de Catskill Mountains in de staat New York. In 1843 schreef hij aan Hermanus Bleeker in Nederland om hem 'een eerste klas Hollandse koe' te bezorgen. De gouverneur van New York vond het opmerkelijk 'hoe een nationale smaak zoals deze overgaat van generatie op generatie'.
Van Buren werd 61 jaar eerder, niet ver daar vandaan, op 5 december 1782, in Kinderhook, New York geboren. Hij zou de eerste president zijn die als Amerikaans staatsburger ter wereld was gekomen. Zijn zeven voorgangers waren allemaal nog van voor de Onafhankelijkheidsverklaring (1776) en in de wieg dus nog Britse onderdanen. Van Buren was in zekere zin een tussenpresident, te jong voor een bijdrage aan de Vrijheidsoorlog (1775-1783), en te oud om nog een rol te spelen in de Burgeroorlog (1861-1865).
Van Buren was van Nederlandse komaf. Zijn overgrootvader was in 1631 zonder een cent vanuit Gelderland naar Amerika gekomen. Op Manhattan kocht hij in 1646 zijn eigen 'huis en plantage' op een stuk grond dat ongeveer samenvalt met het huidige Greenwich Village.
Met het familiefortuin ging het in de loop der tijd kennelijk weer wat minder, want Van Burens eigen vader had slechts een kroeg, waar Martin vaak moest helpen. Hij laafde zich daar aan twistgesprekken tussen vooraanstaande politici zoals Aaron Burr en Alexander Hamilton.
Met zijn vrouw en jeugdliefde Hanna Hoes (1783) en hun vier kinderen sprak Martin van Buren thuis Nederlands. Wanneer hij bij een optreden in het openbaar - en dat ging natuurlijk in het Engels - opgewonden raakte, viel in zijn stem vaak een Nederlands accent te beluisteren.
Van Buren: Wild wit haar en
reusachtige bakkebaarden
Dandy
Van Buren was een kleine gedrongen man. Hij had diepliggende blauwe ogen en een klassieke neus. Tegen de tijd dat hij president werd (1837) had hij wild wit haar en reusachtige bakkebaarden. Hij kleedde zich als een dandy en werd daarmee in de pers bespot. Van Buren was een vrolijke, optimistische man.
De droom van elke gastvrouw, want op feesten en partijen waren er weinig zo onderhoudend als hij. Hij was er altijd op uit om een goede indruk te maken. Tegelijkertijd liet hij als het om belangrijke kwesties ging vrijwel nooit het achterste van zijn tong zien.
Formeel stelde zijn opleiding weinig voor. Maar onder de hoede van een uitstekende jurist in zijn geboorteplaats, ontwikkelde Van Buren zich snel tot een goede advocaat. Al op zijn vijftiende mocht hij in een routinezaak voor een jury pleiten.
Hanna Hoes stierf, 35 jaar oud, aan tuberculose. Van Buren trouwde nooit meer, al heeft hij volgens sommigen nog wel een aanzoek gericht tot Ellen Randolph, de kleindochter van Thomas Jefferson.
Halfslachtig
Van 1812-1820 was Van Buren Senaatslid in het deelstaatparlement van New York. Door zijn toedoen werd de mogelijkheid om schuldenaren vast te zetten in de gevangenis uit de wet geschrapt.
In 1821 werd hij voor New York tot (federale) Senator in Washington gekozen; een positie die nu Hillary Clinton bekleedt. Van Buren ontwikkelde zich tot een van de kopstukken van de Democratische partij. Hij kwam op voor de rechten van staten en vond dat de federatie zich niet in moest laten met grote infrastructurele werken.
Deze noorderling heeft altijd geprobeerd om de zuidelijke Senatoren voor zich te winnen. Onder meer in de kwestie van de douanetarieven waar de belangen tussen noord en zuid sterk uiteenliepen. Dit betekende ook dat Van Buren er bewust een halfslachtig standpunt over de slavernij op nahield. Afschaffing was voor de zuidelijke Democraten onbespreekbaar, maar die boodschap kon Van Buren in New York onmogelijk tot zijn eigen maken.
Peggy Eaton, snoeihard sociaal
geboycot wegens overspel
In 1829 benoemde president Andrew Jackson hem tot minister van Buitenlandse Zaken. Die functie gold als een opstapje naar het presidentschap.
Van Buren was het enige lid van het kabinet dat niet meedeed aan een snoeiharde sociale boycot van Peggy Eaton, die voordat ze zijn echtgenote werd een overspelige relatie had onderhouden met John Eaton, Jackson’s grote vriend en minister van oorlog. Jackson stelde deze ruimdenkendheid op prijs en begon Van Buren voor het vice-presidentschap en uiteindelijk voor de hoogste functie te pousseren.
Vreedzaam
Als president (1837-1841) betoonde Van Buren zich verrassend huiverig om het grondgebied uit te breiden. Dat zou zowel in het noorden als in het zuiden mogelijk zijn geweest.
In het grensgebied tussen Maine en New Brunswick woedde aan de Canadese kant een opstand tegen het Britse gezag. Toen op last van de Britten het stoomschip Caroline beladen met voorraden voor de opstandelingen in Amerikaanse wateren in brand was gestoken en zo de Niagara Watervallen was afgeduwd, had Van Buren een uitgelezen 'casus belli' gehad.
De president hield de boot af, toen Texas, dat zich in 1836 losgemaakt had van Mexico, graag bij de Unie wilde horen. Van Buren weigerde voornamelijk omdat daardoor de slavernijkwestie weer zou gaan spelen.
In 1840 bepaalde van Buren dat de werkdag voor alle arbeiders op federale projecten tien uur zou bedragen. Volgens zijn biograaf Donald Cole was die maatregel niet door sociaal gevoel maar door de behoefte aan overzichtelijkheid ingegeven.
Van Buren stierf op 24 juli 1862 op zijn landgoed ‘Lindenwald’ in Kinderhook, zijn geboorteplaats, waar in de Nederlands Hervormde Kerk een dienst voor hem werd opgedragen.