Koffie is zo slecht nog niet
Is koffie gezond of niet? Op grond van veel wetenschappelijk onderzoek uit de laatste jaren mag je concluderen dat het geliefde bakje troost zo slecht nog niet is.
In de afgelopen dertig jaar zijn vele duizenden onderzoeken gedaan naar de effecten van koffie op het menselijk lichaam. Hoewel in het verleden sommige studies tegenstrijdige resultaten opleverden, kunnen uit de grote stroom aan vooral recente onderzoeksgegevens opzienbarende conclusies worden getrokken.
Alzheimer
Het lijkt er op dat consumptie van koffie de kans verkleint op de ziektes Alzheimer, Parkinson, diabetes mellitus en sommige vormen van kanker. Koffie kan geheugenfuncties verbeteren en levert belangrijke anti-oxydanten, vergelijkbaar met die van pure chocolade en bosbessen.
Acht redenen om dagelijks koffie te drinken
1: Koffie remt Alzheimer
Een reeks van studies in de afgelopen jaren lijkt een sterk verband aan te tonen tussen het drinken van koffie en een lagere kans op de ziekte van Alzheimer op latere leeftijd. Een onderzoek van de Universiteit van Zuid-Florida deed daar enkele maanden geleden nog een flink schepje bovenop: koffie zou alzheimer zelfs kunnen genezen. De studie werd uitgevoerd bij muizen. Bij mensen zou het drinken van vijf koppen koffie per dag klontering van het schadelijke amyloïde-eiwit in de hersenen kunnen stopzetten. De betrokken wetenschappers zeggen dat er meer onderzoek nodig is en dat cafeïne mogelijk als medicijn zou kunnen worden ingezet tegen Alzheimer.
2: Koffie verkleint kans op Ziekte van Parkinson
Wie dagelijks koffie drinkt beperkt de kans op het ontwikkelen van de Ziekte van Parkinson. Dat zou vooral komen door de cafeïne. Sommige onderzoeken geven aan dat de kans op Parkinson verder daalt naarmate meer koffie gedronken wordt.
3: Koffie beschermt tegen kanker
Koffie heeft volgens een flink aantal wetenschappelijke studies een klein remmend effect op enkele vormen van kanker. Zo werken twee koppen koffie per dag beschermend tegen leverkanker en de vorming van galstenen, volgens een groot Japans onderzoek. Uit andere studies komen sterke aanwijzingen dat dagelijks koffiedrinken de kans op blaaskanker en kanker aan de dikke darm met ongeveer twintig procent verkleint. Het chlorogeenzuur in koffie zou hiervoor verantwoordelijk zijn, maar wetenschappers denken dat ook veel andere stoffen in koffie een rol spelen.
4: Koffie beschermt tegen diabetes mellitus type 2
Vergeleken met mensen die nooit of zelden koffie drinken, hebben mensen die dagelijks twee koppen koffie per dag drinken een kleinere kans op het krijgen van diabetes mellitus type 2. Het gunstige effect geldt zowel voor gewone koffie als voor koffie zonder cafeïne. Onderzoekers denken dat de anti-oxydant chlorogeenzuur in koffie zorgt voor een vertraging in de opname van suiker (glucose) in de darmen.
Daardoor hoeft het lichaam minder van het hormoon insuline aan te maken, dat een hoge bloedglucosespiegel tegengaat. Koffie stimuleert bovendien de productie van insuline en maakt lichaamscellen gevoeliger voor insuline. Deze reeks van effecten verkleint de kans op diabetes mellitus type 2.
Opvallend is dat koffie, bij sommige mensen die al diabetes hebben, de bloedglucosewaarden in de war kan sturen. Daarom verdient het voor diabetici aanbeveling advies te vragen aan hun diëtist over het drinken van koffie.
5: Hart- en vaatziekten
Koffiedrinken verhoogt de kans op hart- en vaatziekten niet. Lange tijd werd vermoed dat koffie wel schadelijk zou kunnen zijn, maar dat had te maken met oudere statistische onderzoeken waarin ook veel rokers voorkwamen. Nieuwe, grote recente studies onder niet-rokers, van onder andere de Amerikaanse Harvard Medical School, brengen geen enkel negatief verband aan het licht tussen koffiedrinken en de gezondheid van hart en vaten. Er zijn wel aanwijzingen voor kleine positieve invloeden. Zo zouden mensen die dagelijks twee tot drie kopjes koffie per dag drinken hebben een iets kleinere kans hebben op het krijgen van hart- en vaatziekten dan mensen die geen koffie drinken.
6: Koffie en de bloeddruk
In tegenstelling tot wat lange tijd is gedacht heeft koffie bij gezonde mensen niet of nauwelijks een effect op de bloeddruk. Wel kan de bloeddruk door de cafeïne iets verhoogd raken bij mensen die zelden of geen koffie drinken en dan ineens enkele koppen drinken. Het kan bij hen ook de hartslag versnellen. Als het lichaam gewend is aan koffie verdwijnt ook de licht bloeddrukverhogende werking, zeggen wetenschappers.
Bij mensen met hoge bloeddruk kan cafeïnehoudende koffie de bloeddruk wel permanent iets ophogen. Koffie zonder cafeïne is dan misschien een oplossing.
7: Alerter door koffie
Cafeïne stimuleert het centraal zenuwstelsel. Het verbetert de concentratie, de geheugenfuncties en het vermogen om logisch te redeneren. Koffie verhoogt de reactiesnelheid en maakt het voor de hersenen makkelijker om te schakelen tussen verschillende taken. Maar neem je in korte tijd een grote dosis cafeïne, dan schiet je je doel voorbij. Het wordt dan juist moeilijker om je te concentreren en rustig te blijven. Koffie is ook niet bevorderlijk voor de slaap. Cafeïne blokkeert namelijk de werking van adenosine, een stof in je lichaam die zorgt dat je slaperig wordt.
8: Koffie vergroot snelheid en uithoudingsvermogen
Hoewel cafeïne in de sportwereld bij kleine hoeveelheden niet wordt gezien als een drug, kan de cafeïne in koffie wel degelijk de snelheid en de contractiesterkte van spieren vergroten. Uit onderzoek blijkt dat spieren dankzij cafeïne minder snel vermoeid raken en een groter uithoudingsvermogen hebben. Dat heeft waarschijnlijk te maken met de calciumhuishouding in spiercellen. De reactiesnelheid en sterkte van spieren van geoefende sporters verbetert volgens wetenschappers merkbaar door een half uur tot een uur voor het sporten twee tot vier kopjes koffie te drinken.
Door Jan Willem Wensink