Hardlopen kan een goed alternatief zijn voor antidepressiva
Wie depressief is of last heeft van angststoornissen, hoeft niet meteen te grijpen naar medicijnen. Hardlopen kan een goed alternatief zijn.
Hardlopen, in de vorm van rustige duurlopen, is een goede manier om depressieve gevoelens te verminderen en zelfvertrouwen te verbeteren. Dat schrijft psychiater Bram Bakker in zijn boek Runningtherapie, waaraan ook fysiotherapeut Simon van Woerkom meewerkte. Recent wetenschappelijk onderzoek ondersteunt hun therapie.
Stress en pillen
Bijna een miljoen Nederlanders gebruikt antidepressiva, terwijl een groeiend aantal mensen last heeft van stress. In plaats van nog meer pillen te gaan slikken, stelt Bakker, kunnen we beter gaan hardlopen.
Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat rustige duurlopen op korte termijn in veel gevallen net zo effectief zijn als medicijnen zoals Prozac. Het nadeel van dat middel en van andere antidepressiva zijn de bijwerkingen, zoals slechter slapen en verlies van libido. Hardlopen heeft volgens Bakker alleen positieve effecten en is lang vol te houden. En dat gaat verder dan de prettigstemmende endorfinen die in de hersenen vrijkomen bij het hardlopen. Er is meer aan de hand.
Hartritme
De Franse psychiater Daniel Servan-Schreiber beschrijft in zijn boek Uw brein als medicijn, in het hoofdstuk Prozac of Puma? waarom regelmatig hardlopen een gunstige werking heeft op de hersenen. Volgens Servan-Schreiber bestaat er een sterke wisselwerking tussen het hart en de emotionele hersenen. Een goed, coherent hartritme heeft een rustgevende invloed op het emotionele brein. De Franse psychiater gaat zelfs zover door te stellen dat je met een goed hartritme depressiviteit en angststoornissen kunt genezen.
In 2007 werd bekend dat depressieve mensen een grotere kans hebben te sterven door een hartinfarct dan geestelijk gezonde mensen. Uit onderzoek van onder meer het HeartMath Insitute blijkt dat negatieve gedachten onmiddellijk invloed hebben op het hartritme. Een gedachte aan een nare ervaring, maar ook een negatief zelfbeeld, maakt het hartritme chaotischer, minder coherent. Dat licht chaotische ritme heeft vervolgens zijn slechte uitwerking op de hersenen. Positieve gedachten daarentegen zorgen voor een harmonisch hartritme.
Innige relatie
De innige relatie tussen hart en het emotionele brein is in een groot aantal onderzoeken beschreven, onder meer door de Universiteit van Groningen(pdf). Volgens sommige wetenschappers zegt de kwaliteit van je hartritme zelfs direct iets over je gevoel van welbevinden. Mensen die weinig bewegen hebben een kleine variabiliteit in het hartritme, mensen die regelmatig sporten hebben een hart dat soepel zijn harmonische ritmes aanpast aan de vereiste inspanning.
Bakker en van Woerkom zeggen dat hardlopen niet zomaar een therapie tegen een zware depressie kan vervangen. Ze zien looptherapie, onder begeleiding van een therapeut, als een goede aanvulling op therapieën door artsen. Bij een milde depressie of stemmingsstoornissen zou een runningtherapie kunnen volstaan. Bespreek dat desgewenst met je arts. Inmiddels zijn in Nederland tientallen runningtherapeuten actief, die cursisten in groepjes begeleiden en helpen met trainingsschema’s.
Drie keer
Ben je geen hardloper, dan kun je met andere sporten ook je hart en je hersenen blijer stemmen. Daniel Servan-Schreiber zegt dat lichaamsbeweging sterke effecten heeft op stress, angst en depressie. 3 Keer in de week een half uur fietsen, lopen of trainen in de sportschool heeft volgens hem na enkele maanden hetzelfde effect als het gebruik van antidepressiva.
Door Jan Willem Wensink