Hoe kun je puisten bestrijden?
Puisten heb je niet alleen als je in de pubertijd zit: veel mensen hebben er ook last van als ze volwassen zijn. Kijk snel waar ze door veroorzaakt worden en hoe je ze kunt bestrijden.
Puisten zijn ontstekingen van de talgklieren. Deze talgklieren heb je over je hele lichaam, maar ze komen het meest voor op het hoofd en de T-zone van het gezicht (voorhoofd, neus en kin). Deze talgklieren produceren talg, waarmee je huid goed gesmeerd wordt, en wat je huid tegen uitdroging beschermt. Maar als er vuil van buiten in de talgkliertjes terecht komt, kunnen deze gaan ontsteken. Wanneer je huid hiervoor gevoelig is, kunnen er puisten ontstaan.
Oorzaken
Veel mensen hebben tijdens de pubertijd last van acné: een huidaandoening waarbij je langere tijd last hebt van jeugdpuistjes. Tijdens de pubertijd is je hormoonhuishouding enorm door de war, en staan je poriën open, waardoor er gemakkelijker vuil in de huid kan komen waardoor een jeugdpuistje ontstaat. Daarnaast produceren je talgklieren in die periode meer talg, waardoor het kliertje verstopt kan raken, gaat ontsteken en er een puistje tevoorschijn komt.
Maar ook mensen die allang uit de pubertijd zijn, kunnen last van puisten hebben. Dit is deels genetisch bepaald: als je ouders een kwetsbare en onrustige huid hebben, is de kans groter dat jij hier ook last van kunt krijgen.
Voeding
Maar volgens schoonheidsspecialiste Mieke Laarkamp van Schoonheidsinstituut De Schermer speelt voeding ook een belangrijke rol, al beweren andere gezondheidsdeskundigen wel eens van niet: 'In mijn praktijk kom ik wel degelijk mensen tegen die bijvoorbeeld door varkensvlees te laten staan, minder last van puisten hebben. Ook hebben veel mensen extra last van puisten als ze chocolade eten. Ik adviseer ze sowieso altijd om voldoende water te drinken, zodat afvalstoffen goed worden afgevoerd.'
Andere oorzaken van puisten kunnen volgens Laarkamp stress, alcohol drinken, slaaptekort, roken en een slechte doorbloeding zijn.
Haargel
Hoe een huid op voeding of invloeden van buitenaf reageert, is volgens Laarkamp voor iedereen verschillend. 'Ik heb bijvoorbeeld mensen in mijn praktijk die heel gevoelig zijn voor een bepaald merk wasverzachter. Dan zie ik aan de puisten op hun wang op welke kant ze 's nachts op het kussen liggen. Anderen kunnen slecht tegen bepaalde shampoo, en als meiden gel of mousse in hun haar doen en die vette pony op hun voorhoofd hangt, kan dit pukkels ook in de hand werken.'
De puisten van mannen verschillen overigens vaak met die van vrouwen. Laarkamp: 'Mannen hebben een grovere huidstructuur, en meer talgklieren dan vrouwen. Zij zijn daardoor veel bevattelijker voor puisten. Ook scheren kan hieraan bijdragen. Wanneer je de haren beweegt, activeer je de binnenkant van je talgklier, en als je daar gevoelig voor bent kan het gaan ontsteken. Bij mannen is ook vaak een kwestie van aanleg, de een krijgt er wel last van en de ander niet. Wel hebben mannen met een gevoelige huid of een hele sterke baardgroei vaak last van puisten. Als je met een scheermes een stukje van de huid afschaaft, wordt hij automatisch kwetsbaarder. Ik adviseer dan ook om met een scheerapparaat te scheren in plaats van met een mesje en schuim, zodat je de huid zo min mogelijk irriteert.'
Anticonceptiepil
Vrouwen kunnen bij hevige acne de anticonceptiepil gaan slikken. Hiermee worden hormonen onder controle gehouden, waardoor de talgproductie stabiel blijft. Voor mannen is dit niet mogelijk, terwijl zij nog meer last kunnen hebben van de puisten. Laarkamp: 'Mannen kunnen ook last van puisten over heel hun lichaam hebben, bijvoorbeeld de rug, of de kont. Bij heet douchen gaan de talgklieren ook meer talg produceren, waardoor de puisten op de rug toenemen.'
Voor mannen zijn er andere 'sterkere middelen'. Bijvoorbeeld het medicijn Roaccutane. Laarkamp: 'Dit zet de gehele talgproductie in het lichaam stil, waardoor de huid uitdroogt. Hierdoor krijgen puisten minder snel een kans. Maar dit soort sterke medicijnen hebben behoorlijk heftige bijwerkingen. Het legt namelijk de talgproductie helemaal stil, waardoor niet alleen de huid uitdroogt, maar mensen die ze gebruiken hebben last van droge lippen, een droge neus, zijn overgevoelig voor de zon en hebben soms zelfs last van depressieve gevoelens of leverfalen.'
Tandpasta
Er zijn op internet veel 'remedies' te vinden tegen puisten. Tandpasta erop smeren is een veelgehoorde oplossing. Laarkamp: 'Hiermee droog je de puist uit, maar het is niet gezond voor de huid. Dit geldt ook voor pure alcohol op de puisten smeren. Ik heb ook een klant gehad die ergens had gelezen dat spruitjes erop leggen nut had. Dat lijkt me niet.'
Je huid goed schoonhouden is volgens Laarkamp succesvoller: 'Je hebt speciale producten op de markt die de overmatige talgproductie van de huid tegengaan. Als je om de zes weken naar de schoonheidspecialist gaat, wordt dit op een professionele manier gedaan. Met een peeling worden dode huidcellen verwijderd. Vervolgens wordt het gezicht gestoomd, waardoor de poriën open gaan staan, en de puisten het makkelijkst uitgeknepen kunnen worden. Vervolgens worden de puisten uitgeknepen.'
Overigens hoef je je geen zorgen te maken over een hoge kostenpost als je naar de schoonheidsspecialist gaat: de meeste behandelingen worden vergoed.
Door Rhijja Jansen