Opvliegers zijn het meest bekende signaal bij vrouwen dat de overgang is begonnen
Opvliegers zijn vervelend, maar gelukkig kun je er zelf veel tegen doen. Gezond voedsel, beweging en ontspanning zijn de sleutelwoorden.
Tijdens een etentje zit je lekker te keuvelen en een wijntje te drinken. Uit het niets word je overvallen: je begint te transpireren, je hart klopt sneller en je gezicht en hals worden zo rood als een tomaat. Na een paar minuten is het over, maar je shirt en de rug van de stoel zijn al doorweekt van het zweet. Opvliegers zijn erg vervelend, maar gelukkig vormen ze geen bedreiging voor je gezondheid.
Overgang
Opvliegers zijn het meest bekende signaal bij vrouwen dat de overgang is begonnen. In de overgang krijg je te maken met hevige hormonale veranderingen. Opvliegers hebben vooral te maken met de hormonen oestrogeen en progesteron. Zolang de eisprong nog plaatsvindt, maken de eierstokken deze hormonen nog genoeg aan. Naarmate vrouwen ouder worden, neemt de voorraad eicellen in de eierstokken af. Hierdoor wordt gaandeweg ook minder oestrogeen en progesteron aangemaakt.
In de hersenstam bevindt zich een thermosstaat die onze lichaamstemperatuur nauwkeurig reguleert. Deze thermostaat staat ook onder invloed van oestrogenen. Door een daling van de oestrogenen in het bloed, reageert de thermostaat alsof er sprake is van een te hoge lichaamstemperatuur.
Zweten
Het lichaam reageert daarop met aanpassingen om de warmte kwijt te raken. De huidbloedvaten openen om meer bloed naar de huid te transporteren en de warmte wordt via de huid aan de omgeving over gedragen (zweten). Hierdoor daalt de lichaamstemperatuur weer. Dit proces ervaar je als een opvlieger.
Ongeveer 80 procent van de vrouwen in de overgang krijgt te maken met opvliegers. Opvliegers kunnen heel kort duren, maar ook wel eens een kwartier of langer. Sommige vrouwen hebben er een paar maanden last van, anderen vele jaren.
Adrenaline
Tien jaar na de laatste menstruatie heeft nog altijd 5 procent van de vrouwen last van opvliegers. De intensiteit en de duur van opvliegers zijn gelukkig beïnvloedbaar. Stress en emoties werken bijvoorbeeld versterkend voor opvliegers. Door stress komt er meer adrenaline vrij. Onder invloed van het stofje adrenaline krijg je meer opvliegers.
Opvliegers kun je te lijf gaan met hormonale medicijnen, niet-hormonale medicijnen of homeopathische middelen. Maar je kunt opvliegers ook op een andere manier proberen in te perken. Je voeding heeft veel invloed op de intensiteit en frequentie van opvliegers. Het is daarom de moeite waard om te letten op wat je eet en drinkt.
Plantaardige hormonen
Fyto-oestrogenen bijvoorbeeld zijn plantaardige hormonen die het aantal opvliegers of de hevigheid ervan verminderen. Ze komen van nature voor in bepaalde voedingsmiddelen. Aziatische vrouwen hebben nauwelijks last van opvliegers. Dit komt waarschijnlijk doordat hun voeding rijk is aan deze plantaardige hormonen. Ze komen voor in de volgende voedingsmiddelen:
- Sojaproducten;
- Bepaalde noten en zaden, zoals amandelen, zonnebloem- en pompoenpitten, lijnzaad;
- Peulvruchten zoals kikkererwten, kidneybonen en linzen;
- Graansoorten zoals tarwe, mais, haver, gerst en rogge;
- Planten zoals de rode klaver en de luzerne.
Naast fyto-oestrogenen bestaan er nog meer voedingsmiddelen die een gunstige werking hebben op opvliegers:
- Fruit, zoals appels, perzikken, peren en mango's;
- Groenten zoals broccoli, paprika, rabarber en koolsoorten;
- Aardappels;
- Vetten en oliën zoals roomboter, olijfolie, sojaolie, walnootolie en zonnebloemolie;
- Zuivelproducten zoals bioyoghurt, sojamelk, karnemelk en kwark;
- Eieren;
- Vis zoals makreel, haring, paling, sprot en bokking;
- Zoetstoffen zoals honing, kandij, ahornsiroop en dadelsiroop;
'Opvliegwekkend' voedsel
Bepaalde middelen kunnen ook een averechtse werking hebben op opvliegers. Veel vrouwen ervaren dat de onderstaande middelen opvliegers kunnen versterken:
- Pittig gekruide gerechten;
- Koffie, thee, frisdranken en alcohol;
- Suiker en producten van wit meel;
- Producten die veel eiwitten bevatten;
- Vlees en gevogelte;
- Conserveringsmiddelen.
Opvliegers en lifestyle
Naast voedsel kan ook je leefstijl de hoeveelheid en intensiteit van opvliegers beïnvloeden. Vrouwen die roken blijken eerder, meer en langer last te hebben van opvliegers. Uit enkele wetenschappelijke onderzoeken is naar voren gekomen dat vrouwen die regelmatig bewegen minder last hebben van opvliegers. Dit zou kunnen komen doordat sporten stressverminderend werkt. En stress is een grote uitlokker van opvliegers.
Door Rachel van de Pol