Een verzwikte enkel kan tot gevolg hebben dat je acht weken uit de running bent
Van een verstuikte of verzwikte enkel kun je lang last hebben. Vooral als je te snel of op een verkeerde manier weer met sporten begint.
Een ongeluk zit in een klein hoekje. Voor een verzwikte (verstuikte) enkel gaat dit gezegde extra op. Een kuiltje in het voetbalveld, een foutgeplaatst blok aan het volleybalnet of een hockeybal waar je op stapt kan betekenen dat je acht weken uit de running bent.
Chronisch
Veel sporters zijn ongeduldig en beginnen daarom te snel of op een verkeerde manier weer met bewegen. Dit is niet zonder risico, want je blessure kan hierdoor verergeren. Er bestaat zelfs een kans dat de klachten aan je enkel aanhoudend of chronisch worden.
Ten eerste is het belangrijk om vast te stellen of je ook daadwerkelijk een verzwikte enkel hebt. De enkel wordt verstevigd door een gewrichtskapsel, pezen en meerdere enkelbanden. Deze lopen langs de binnen- en buitenkant van het gewricht.
Zwelling
Bij een verzwikking voel je plotseling een scherpe pijn aan de buiten- of binnenkant van de enkel. De ergste pijn wordt na een paar minuten minder, waardoor voorzichtig lopen vaak weer gaat. Vaak ontstaat er een zwelling op of onder de enkel. Soms is er ook een bloeduitstorting zichtbaar (een blauwe of rode verkleuring).
De zwelling zakt later naar de lagere delen van je voet, zoals de hiel, de buitenste voetrand en de tenen. De achtervoet wordt dan blauw door een bloeduitstorting.
Gebroken of gescheurd
Soms voel je daadwerkelijk dat er iets knapt of scheurt op het moment dat je een verstapping maakt of valt. Je hebt dan kans dat je hele enkelbanden gescheurd zijn. Neem in zo'n geval onmiddelijk contact op met de huisarts of Spoedeisende Hulp van een ziekenhuis. Ook als je een knak hoort of als je een afwijkende stand van je onderbeen, enkel of voet hebt, moet je naar de Spoedeisende Hulp. Waarschijnlijk heb je dan iets gebroken.
Wat doe je na de verstuiking:
- Koel direct je enkel met ijsblokjes of met een 'ice-pack', gewikkeld in een handdoek of theedoek om bevriezing van je huid te voorkomen;
- Herhaal het koelen vier tot vijf keer per dag. Je enkel wordt dan niet zo dik en je krijgt minder pijn;
- Leg je enkel hoog;
- Neem eventueel paracetamol of ibuprofen in tegen de pijn;
- Probeer snel of je weer kunt lopen. Lopen bevordert het herstel;
- Let op dat je bij het lopen je voet steeds recht naar voren plaatst. Als lopen de pijn flink verergert, kun je beter stoppen en het de volgende dag opnieuw proberen;
- Beweeg regelmatig je voet heen en weer als je zit of ligt. Zo voorkom je dat het enkelgewricht stijf wordt;
- Fietsen is een goede manier om je enkel te oefenen;
- Voer bij het sporten de belasting geleidelijk op. Hervat niet te snel een sport waarbij de kans op verzwikken extra groot is, bijvoorbeeld veldsport op onregelmatig terrein.
Hoe lang duurt het herstel?
Na vier tot vijf dagen moet je weer op je voeten kunnen staan. Ook zou de pijn dan verminderd moeten zijn. Is dit niet het geval, neem dan alsnog contact op met de huisarts. Als je een paar dagen na de 'misstap' weer gewoon op je enkel kunt staan en in staat bent om te lopen, kun je ervan uitgaan dat je een lichte verstuiking hebt.
Vrijwel iedereen kan zes tot acht weken na een verzwikte enkel weer normaal functioneren en na acht tot twaalf weken weer sporten. Het is raadzaam om twee tot drie weken helemaal niet te sporten, en daar pas weer mee te beginnen als de pijn- en zwikklachten weg zijn.
Brace of zwachtel
Ook is het verstandig om, afhankelijk van het soort sport, een tijdje gebruik te maken van een zwachtel of (bij voorkeur) een brace om de enkel te beschermen. Maak hier niet te lang gebruik van, want daar raakt je enkel aan gewend. Zo bouw je niet de spieren op die nodig zijn voor een stabiele enkel.
Als je snel weer aan de bak wilt met bijvoorbeeld sporten, kun je gebruik maken van fysiotherapie. Er bestaan fysiopraktijken die gespecialiseerd zijn in sportblessures. In eerste instantie bekijkt de fysiotherapeut de aard en ernst van je enkelbandletsel en geeft aan hoe het verwachte herstel eruit zal zien.
Ook geeft de fysiotherapeut voorlichting, adviezen en oefeningen. Hij begeleidt het herstelproces en leert je, wanneer nodig, hoe je een tape, bandage of brace moet gebruiken. Ook kan een fysiotherapeut een behandel-/trainingsprogramma opstellen dat afgestemd is op je persoonlijke situatie. Het moment dat je weer kunt gaan sporten, bepaal je meestal in overleg met de fysiotherapeut of arts.
Door Rachel van de Pol