Elsevier onderzoekt jaarlijks wat de beste gemeenten zijn
Wat is het onderzoek ‘De beste gemeenten’?
Sinds de eerste editie in 1996 is Elseviers onderzoek De beste gemeenten uitgegroeid tot een van de meest uitgebreide onderzoeken naar aantrekkelijkheid van woongemeenten.
Vanaf 2011 vergelijken Elsevier en Bureau Louter de gemeenten op 101 indicatoren binnen twintig onderwerpen. Deze onderwerpen zijn verdeeld over acht thema’s.
- woonomgeving (historisch decor, aantrekkelijke buurt, natuur, rust en ruimte)
- basisvoorzieningen (kinderpakket, jongerenpakket, zorgpakket en winkels)
- plusvoorzieningen (cultuur, uitgaan, recreatie, sport en fitness)
- overlast en veiligheid (weinig overlast, weinig misdaad, verkeersveiligheid)
- sociaal klimaat (samenstelling bevolking, saamhorigheid)
- economie (bedrijvigheid en werk)
- bereikbaarheid (openbaar vervoer, bereikbaarheid per auto)
- gemeentelijke diensten en tarieven
Waar kan ik de resultaten vinden?
De resultaten van het onderzoek De beste gemeenten verschijnen in juni in weekblad Elsevier. Abonnees kunnen het weekblad ook inzien in het digitale archief en via de Elsevier app voor de iPad.
Welke gemeenten zijn beoordeeld?
Alle 415 gemeenten van Nederland krijgen een score op 101 indicatoren.
Hoe zijn de gemeenten vergeleken?
Alle gemeenten zijn door Elsevier en Bureau Louter vergeleken op 101 indicatoren. De oordelen zijn relatief, gemeenten zijn met elkaar vergeleken. De indicatoren zijn zo actueel mogelijk en afkomstig van diverse bronnen. Voor een aantal voorzieningen en kenmerken tellen de nabijheid, verscheidenheid en kwaliteit mee – ook als die buiten de gemeente liggen. Subjectieve oordelen uit het omvangrijke Woononderzoek Nederland zijn gebruikt om de kwaliteit van verschillende voorzieningen en kenmerken vast te stellen. Geo-statistische methoden zijn gebruikt om de nabijheid van voorzieningen te berekenen.
Op basis van een enquête onder 6.700 lezers van Elsevier zijn gewichten toegekend aan de verschillende kenmerken van gemeenten. In de enquête is aan lezers gevraagd wat zij belangrijk vinden aan hun woonomgeving en hoe dichtbij deze aspecten beschikbaar moeten zijn. De lezers vulden ook enkele achtergrondkenmerken over henzelf in. Bij het verwerken van de enquête is rekening gehouden met de werkelijk esamenstelling van de Nederlandse bevolking.
Een uitgebreid overzicht van de gebruikte indicatoren is hier te vinden.
Zijn de voorzieningen in buurgemeenten ook meegerekend?
Waar dit van toepassing en mogelijk is, is de nabijheid van voorzieningen berekend. De ‘nabijheid’ is de gemiddelde afstand van alle inwoners van een gemeente tot een voorziening. De nabijheid gaat over de grenzen van de eigen woongemeente heen. Zo tellen voorzieningen als winkels, recreatieterreinen en natuur mee in het oordeel van een gemeente, ook als deze voorzieningen zich niet in de eigen gemeente bevinden.
Hoe actueel zijn de gegevens?
De onderzoekers van Elsevier en Bureau Louter gebruiken de meest actuele gegevens die beschikbaar zijn. In de meeste gevallen hebben de gegevens betrekking op het lopende of voorgaande jaar. Niet alle gegevens worden elk jaar geüpdate. Vaak is dit niet nodig, omdat bepaalde voorzieningen en kenmerken statisch zijn. Stadskernen en natuurgebieden verdwijnen of verschijnen bijvoorbeeld niet zomaar. De actualiteit van de gegevens hangt af van het aanbod van externe bronnen. De onderzoekers onderhouden contact met de verschillende bronnen om gegevens zo actueel mogelijk te houden.
Wat betekenen plusjes en minnetjes?
Hoe een gemeente scoort op een indicator, is te zien aan de toegekende plussen en minnen. Deze zijn zo berekend dat telkens vijf groepen van 20 procent ontstaan: zeer goed (++), goed (+), redelijk (+/-), matig (-) en zeer matig (--). Een dubbele plus bij bijvoorbeeld ‘nabijheid winkels’ betekent dat de gemeente behoort tot de 20 procent die het beste scoort op deze indicator. De plussen en minnen geven een relatief oordeel weer. Dat betekent dat gemeenten alleen met elkaar worden vergeleken.
Is het gemeentebestuur verantwoordelijk voor de positie op de ranglijst?
Een gemeentebestuur kan niet voor alle scores in de lijst verantwoordelijk worden gehouden. Lokale bestuurders en politici kunnen bijvoorbeeld geen kuststrook of historische stadskern creëren. Maar er zijn veel onderwerpen waar gemeenten wel beleid voor kunnen vormen. Denk aan het aanbod van winkels, parkeergelegenheid, recreatieterreinen, economische ontwikkeling en een veilige woonomgeving.
Is de beste gemeente ook de mooiste gemeente?
De aantrekkelijkheid van de buurten, het historisch decor en natuur, rust en ruimte zijn slechts enkele aspecten waarop gemeenten worden vergeleken. Dat betekent dat bijvoorbeeld gemeenten met weinig monumenten en natuur, maar met een sterke economie en weinig criminaliteit toch hoog kunnen scoren in de lijst.
Waarom scoort mijn gemeente lager dan een andere gemeente?
Gemeenten worden met elkaar vergeleken op 101 indicatoren. Hoe zwaar indicatoren meewegen in het totaaloordeel hangt af van het belang dat Nederlanders eraan toekennen. Als een gemeente lager scoort dan een andere gemeente, komt dat doordat een andere gemeenten hoger scoort op bepaalde indicatoren.
Hoe zijn buurten vergeleken?
In Nederland zijn in totaal 11.500 buurten. Bureau Louter beoordeelde 6.500 buurten met minstens 500 inwoners. In deze buurten woont 94 procent van de Nederlandse bevolking. De buurten zijn vergeleken aan de hand van dezelfde criteria als waarop de gemeenten zijn beoordeeld: dat het er mooi en veilig wonen is, maar wel in de nabijheid van veel en zo goed mogelijke voorzieningen. Kleinere buurten vielen af, omdat daarvan de berekeningen niet voldoende betrouwbaar konden zijn. Voor de buurten zijn bolletjesscores berekend voor drie aspecten: voorzieningen, omgeving en sociaal klimaat. Deze bolletjes zijn berekend op basis van de posities op 101 achterliggende indicatoren. De bolletjes geven aan binnen welke grenzen die posities vallen, het aantal bolletjes bepaalt op zich dus niet de positie op de ranglijst.
Wie zijn de onderzoekers?
De redactie onderzoek van Elsevier en Bureau Louter zijn verantwoordelijk voor het onderzoek De beste gemeenten. Bureau Louter verricht studies op het terrein van ruimtelijk-economische ontwikkelingen in brede zin. Meer informatie over Bureau Louter is hier te vinden.