door
Robert Stiphout
28 jan 2010
Michiel de Ruyter: kundig zeeman
De zesde in de serie Erflaters: Michiel de Ruyter (1607-1676)
Zonder Michiel Adriaanszoon de Ruyter was er waarschijnlijk geen Nederland geweest zoals we dat nu kennen. In de zeventiende eeuw behoedt de admiraal de Republiek der Verenigde Nederlanden meerdere keren voor een vijandelijke invasie.
Touwdraaiersjongen
De Ruyter zei zelf dat hij 'in zijne jonkheit nergens toe dogt (deugde) dan om ter zee te vaaren', maar de zoon van een eenvoudige bierdrager in Zeeland wist wel op te klimmen van touwdraaiersjongen tot kapitein, koopvaarder en uiteindelijk luitenant-admiraal.
De Ruyter was een kundig zeeman, militair en aanvoerder. Een Franse admiraal zei eens: ‘Een vloot onder De Ruyter kan bij vliegende storm en dichte mist een maanloze nacht invaren en er de volgende dag in perfecte kiellinie uitkomen.’ Zijn mannen noemden De Ruyter liefkozend 'Bestevaer' (grootvader), zijn vijanden eerbiedig 'Schrik van de Oceaan'.
Wapenfeit
In de Slag bij Kijkduin op 21 augustus 1673 verpletterde hij ten overstaan van een mensenmassa op het strand de gecombineerd Engels-Franse vloot. De Tocht naar Chatham in juni 1667 gold lang als zijn grootste wapenfeit. De Ruyters vloot zeilde de Theems op en versloeg de Engelsen op eigen bodem. Toch was het plan niet door De Ruyter, maar door raadspensionaris Johan de Witt bedacht.
Toen een lid van de Staten-Generaal hem eens verweet laf te zijn, zei De Ruyter – die op dat moment al heel wat zeeslagen had gewonnen: 'De Heeren Staaten hebben mij niet te verzoeken, maar te gebieden.'
Zijn plichtsbesef kostte hem uiteindelijk het leven. In 1676 stuurde de Staten-Generaal hem met een veel te zwakke vloot op oorlogspad tegen Frankrijk. Gewond door een Franse kanonskogel blies de admiraal op 69-jarige leeftijd 'seer sachjens' zijn laatste adem uit.
Op 12 juni 2010 komt de Elsevier Speciale Editie Erflaters uit. Hierin staan portretten en biografieën van de Nederlanders die onze samenleving hebben vormgegeven. U kunt deze uitgave alvast bestellen.