door
Robert Stiphout
18 feb 2010
Anne Frank
De elfde in de serie Erflaters: Anne Frank (1929-1945)
Anne Frank is voor veel mensen het gezicht van de jodenvervolging door nazi’s in de Tweede Wereldoorlog. Anne’s dagboek over haar onderduikperiode in Amsterdam maakte het joodse meisje wereldberoemd.
De familie Frank kwam oorspronkelijk uit het Duitse Frankfurt. Ze vluchtten naar Amsterdam omdat ze zich wegens toenemende jodenhaat onveilig voelden. Vader Otto Frank richtte er een filiaal op van het bedrijf Opekta dat grondstoffen voor jam maakte en begon een bedrijf, Pektakon, dat handelde in kruiden en specerijen.
Achterhuis
Na de verovering van Nederland door nazi-Duitsland werden ook in Nederland joden vervolgd. De familie Frank dook onder op 6 juli 1942 in een kantoorpand van Otto Frank aan de Amsterdamse Prinsengracht. Een kast verborg de trap naar het zogeheten Achterhuis waar het gezin zich met vier anderen schuilhield.
In het dagboek dat Anne voor haar dertiende verjaardag kado kreeg, beschreef ze het dagelijks leven in het Achterhuis. Ze schreef bijvoorbeeld dat de onderduikers tijdens kantooruren stil moesten zijn omdat veel personeelsleden in het kantoor niet wisten van de onderduikers in het pand. Meestal schreef ze opgewekt en bijdehand: ‘Ik ben een bundeltje tegenspraak’.
Vernietigingskamp
Na verraad werd de familie Frank opgepakt op 4 augustus 1944 door een Duitse SS-officier en drie Nederlandse politieagenten. Via doorgangskamp Westerbork in Drenthe gingen ze naar het Poolse vernietigingskamp Auschwitz-Birkenau. Daar werden ze gescheiden. Anne en haar zus Margot kwamen terecht in Bergen-Belsen in Duitsland, waar ze een paar weken voor de bevrijding stierven aan tyfus. Anne werd vijftien jaar.
Alleen Otto Frank overleefde het kamp en kwam terug naar Nederland waar hij Miep Gies ontmoette. Samen met nog drie anderen had zij de familie Frank geholpen tijdens hun onderduikperiode.
Gies had Anne’s dagboek gevonden na de arrestatie en op aanraden van kennissen liet Otto Frank het dagboek van zijn dochter publiceren. Anne’s dagboek werd uitgebracht in 55 talen en zou met meer dan twintig miljoen verkochte exemplaren het best verkochte boek worden uit de Nederlandse literatuur .
Op 12 juni 2010 komt de Elsevier Speciale Editie Erflaters uit. Hierin staan portretten en biografieën van de Nederlanders die onze samenleving hebben vormgegeven. U kunt deze uitgave alvast bestellen.
Door Bertus Bouwman